روایت یک حرکت اجتماعی فراگیر؛
پویش «دختران جانفدا» در قلب پایتخت، توانست شکل دیگری از مشارکت اجتماعی زنان را رقم زده و به الگویی برای افزایش مشارکت بانوان بدل شود.
به گزارش روابط عمومی سازمان تبلیغات اسلامی، در فضایی که امنیت دیگر فقط به مرزهای جغرافیایی و ساختارهای کلاسیک نظامی محدود نمیشود و در عرصههای اجتماعی، فرهنگی و رسانهای نیز معنا پیدا کرده، جامعه ایران با شکل تازهای از «مشارکت ملی» مواجه شده است؛ مفهومی که تلاش میکند دفاع از کشور را از یک گزاره رسمی به یک کنش عمومی و ملموس تبدیل کند.
در همین چارچوب، پویش «جانفدا برای ایران» شکل گرفت؛ حرکتی که از یک فراخوان ساده فراتر رفت و به تلاشی برای بازتعریف نقش مردم در معادلات اجتماعی و امنیتی بدل شد. ایده اصلی آن نیز روشن بود: آمادگی در برابر تهدید، میتواند به یک رفتار جمعی تبدیل شود.
آنچه این پویش را متمایز کرد، سرعت گسترش آن بود؛ موجی که خیلی زود از سطح اطلاعرسانی عبور کرد و به لایههای مختلف جامعه رسید. «جانفدا» در ادامه، از یک حرکت مجازی به یک پدیده اجتماعی تبدیل شد؛ جایی که خیابان، رسانه و مشارکت مردمی در کنار هم، تصویری تازه از همبستگی ملی را شکل دادند.
آغاز یک موج ملی؛ از ایده تا مشارکت میلیونی
پویش «جانفدا برای ایران» از ۹ فروردینماه و به همت سازمان هیأت و تشکلهای دینی آغاز شد. هدف این حرکت، صرفاً یک فراخوان نمادین نبود؛ بلکه ایجاد یک شبکه گسترده از داوطلبان مردمی بود که در بزنگاههای حساس، آمادگی خود را برای دفاع از کشور و حمایت از انسجام ملی اعلام کنند.
در همان روزهای نخست، موجی کمسابقه از همراهی شکل گرفت و میلیونها نفر به این پویش پیوستند. امروز این رقم از مرز ۲۷ میلیون مشارکتکننده عبور کرده و همچنان در حال افزایش است؛ عددی که از یک کمپین ساده فراتر رفته و به یک پدیده اجتماعی تبدیل شده است.
در همین زمینه، رهبر انقلاب در پیام ۲۰ فروردین ۱۴۰۵، به این پویش اشاره کرده و آن را از عناصر اثرگذار در فضای عمومی کشور دانستند و فرمودند:«اگر بر فرض، ضرورتاً نوبت دوره سکوت صحنه نبرد نظامی رسیده باشد، وظیفه آحاد مردمی که امکان حضور در میادین و محلات و مساجد را دارا هستند، سنگینتر از قبل بهنظر میرسد. مسلّماً فریادهای شما در میادین، در نتیجه مذاکرات مؤثر است؛ همچنانکه عدد شگفتآور و رو به افزایش میلیونیِ پویش جانفدا برای ایران، هم از عناصر تأثیرگذار در این عرصه است.»
چه کسانی به «جانفدا» پیوستند؟
پویش «جانفدا برای ایران» از همان ابتدا فقط یک حرکت مردمی ساده نبود؛ بهتدریج به نقطهای رسید که لایههای مختلف جامعه—از تصمیمسازان کلان تا چهرههای فرهنگی و ورزشی—در آن حضور پیدا کردند و هرکدام به شکلی بر گستره این جریان افزودند.
در سطح مدیریتی کشور، حضور چهرههایی از عالیترین سطوح تصمیمگیری نشان داد که این پویش در بدنه رسمی نیز بازتاب پیدا کرده است؛ از جمله مسعود پزشکیان رئیسجمهور ،محمدباقر قالیباف رئیس مجلس شورای اسلامی، و محمد مخبر مشاور و دستیار رهبری، در کنار جمعی از مدیران ارشد اجرایی و وزارتخانهها.
در کنار این طیف، حضور چهرههای حاکمیتی و قضایی نیز به چشم آمد؛ جایی که محسنی اژهای رئیس قوه قضائیه با تأکید بر مفهوم «جانفدایی» بهعنوان یک مسئولیت اجتماعی-دینی، بر اهمیت این حرکت صحه گذاشت. همچنین برخی فرماندهان انتظامی و مدیران نهادهای رسانهای و فرهنگی نیز به این جریان پیوستند.
در لایه دینی و حوزوی، همراهی مراجع و علمای شناختهشده نیز به این پویش وزن معنوی ویژهای داد؛ از جمله آیتالله عبدالله جوادی آملی که بر ضرورت حضور و مشارکت در چنین حرکتهایی تأکید کردند، در کنار جمعی از مراجع و اساتید حوزه علمیه.
در عرصه اجتماعی و ورزشی، این پویش رنگ و چهره متفاوتی به خود گرفت؛ جایی که چهرههایی مانند هادی ساعی و دیگر قهرمانان و مدیران ورزشی، همراه با ملیپوشان و مربیان رشتههای مختلف، به این جریان پیوستند و بر جنبه ملی و همبستگی آن تأکید کردند.
در حوزه فرهنگی نیز حضور مداحان، هنرمندان و فعالان مذهبی و اجتماعی—از جمله چهرههایی مانند حسین یکتا و دیگر فعالان شناختهشده—باعث شد این پویش از یک چارچوب رسمی فراتر رفته و به یک جریان فرهنگی-اجتماعی تبدیل شود.
اما آنچه این همراهی را متفاوت میکند، نه صرفاً فهرست افراد، بلکه «ترکیب آنها»ست؛ جایی که ساختار رسمی، نخبگان فرهنگی، چهرههای ورزشی و جریانهای مردمی در یک نقطه به هم رسیدهاند و یک پیام واحد را تقویت کردهاند: مشارکت عمومی در سطح ملی.
در نهایت، «جانفدا» نه با نامها، بلکه با «گستره حضور» معنا پیدا کرده؛ حضوری که از بالا تا کف جامعه امتداد یافته و همین، آن را به یک پدیده اجتماعی چندلایه تبدیل کرده است.
فراتر از مرزها؛ موجی که جهانی شد
گستره این پویش تنها به داخل کشور محدود نماند. گزارشها نشان میدهد جمعی از ایرانیان مقیم خارج از کشور نیز خواستار پیوستن به این حرکت شدهاند و از طریق مسیرهای ارتباطی رسمی، علاقه خود را برای همراهی با پویش اعلام کردهاند.
در کنار این، رسانههای بینالمللی نیز واکنشهایی به این موج نشان دادهاند. شبکه دولتی فرانسه در گزارشی از سیل ثبتنامکنندگان در این پویش، به نقل از خبرنگار خود در شبکه BFMTV، از افزایش روزافزون مشارکت مردمی و شکلگیری نوعی بسیج اجتماعی سخن گفت؛ روایتی که در آن به رشد احساسات عمومی و افزایش همبستگی اجتماعی در قالب این پویش اشاره شده بود.
از ثبتنام تا میدان؛ آغاز رزمایش «دختران جانفدا»
با گسترش پویش و استقبال گسترده بانوان، امکان ثبتنام ویژه زنان نیز فراهم شد؛ و همین نقطه آغاز شکلگیری رزمایش بزرگ «دختران جانفدا» در تهران بود.
جمعهای که خیابانهای مرکزی پایتخت، به صحنهای متفاوت تبدیل شد؛ جایی که زنان از دهها صنف اجتماعی، علمی، درمانی، ورزشی و امدادی در یک رژه سازمانیافته حاضر شدند.
در میان جمعیت، حضور حجتالاسلام محمد قمی رئیس سازمان تبلیغات اسلامی نیز به چشم میخورد که از نزدیک در جریان این رزمایش قرار داشت.
آنچه این رزمایش را از یک رویداد معمولی جدا کرد، صحنههایی بود که بیشتر شبیه یک روایت زنده از آمادگی اجتماعی طراحی شده بود تا یک برنامه صرفاً نمادین.
در یکی از بخشهای اصلی، بیش از ۱۰۰ دستگاه موتورسنگین در قالب کاروانی منظم وارد مسیر شدند. صدای موتورهای سنگین در کنار حرکت هماهنگ دختران موتورسوار، یکی از متفاوتترین قابهای این رزمایش را ساخت.
در همین بخش، گروههایی از دختران با موتورهای سنگین و آرایش منظم در خیابان حرکت کردند؛ برخی در قالب تیمهای هماهنگ، برخی در مسیرهای مشخص رزمایش. این صحنه، ترکیبی از نظم، مهارت و نمایش حضور اجتماعی بود.
در ادامه، خودروهای زرهی و گروههایی از زنان با تجهیزات رزمی سبک وارد میدان شدند؛ بخشهایی که با نظم دقیق و آرایش سازمانیافته اجرا شد و فضای رزمایش را از یک تجمع معمولی به یک نمایش میدانی چندلایه تبدیل کرد.
پیام یک رزمایش؛ زن ایرانی در همه نقشها
رزمایش «دختران جانفدا» فقط نمایش حضور نبود؛ نمایش تنوع نقش بود. از کادر درمان و آتشنشانها تا ورزشکاران رشتههای رزمی، از دانشجویان تا نیروهای داوطلب اجتماعی، همه در یک قاب کنار هم قرار گرفتند.
در این میان، روایتهای شرکتکنندگان نیز بر یک نکته مشترک تأکید داشت: زن ایرانی نه در حاشیه، بلکه در متن جامعه و حتی در میدانهای سخت حضور دارد.
یک پویش در حال گسترش
پویش «جانفدا برای ایران» امروز با عبور از ۲۷ میلیون مشارکتکننده، به یکی از بزرگترین حرکتهای اجتماعی کشور تبدیل شده است. ثبتنام همچنان ادامه دارد و علاقهمندان میتوانند با ارسال عدد ۱ به سرشماره ۳۰۰۰۱۱۵۵ یا مراجعه به سایت janfadaa.ir به این پویش بپیوندند؛ موج استقبال و همراهی مردم نیز همچنان رو به گسترش است.
این پویش، در کنار رزمایش «دختران جانفدا»، یک تصویر واحد را بازنمایی میکند: جامعهای که امنیت را فقط در ساختارهای رسمی نمیبیند، بلکه در مشارکت گسترده مردم، در خیابان و در اراده جمعی معنا میکند.
و در نهایت، خیابانهای تهران در آن روز، فقط مسیر عبور نبودند؛ تبدیل شدند به صحنهای برای روایت یک مفهوم تازه از همبستگی ملی.
1405/01/30