سوره امید | نگاهی به پویش کتابخوانی «هیسطوری» 

می‌گفتند «تاریخ را فاتحان می‌نویسند» اما تجربه نشان داد که می‌شود «هیستوری» دیگران را جوری دیگر خواند. مهدی میرکیایی سرگذشت ۴۰۰ سال استعمار غربیان را در ۱۵ جلد کتاب جمع و جور با عنوان «سرگذشت استعمار» برای نوجوانان و نسلی که شاید کمتر روایت صحیحی از تاریخ شنیده باشند، بازخوانی کرد و حوزه هنری کودک و نوجوان، با راه‌اندازی پویش کتابخوانی «هیسطوری» توانست با برگزاری مسابقات، نشست‌های نقد و بررسی و چالش‌های متنوع، بستری جذاب برای خواندن، تحلیل و خلق محتوای مرتبط با تاریخ ایجاد کند. 

به گزارش روابط عمومی سازمان تبلیغات اسلامی، می‌گفتند «تاریخ را فاتحان می‌نویسند» اما تجربه نشان داد که می‌شود «هیستوری» دیگران را جوری دیگر خواند. مهدی میرکیایی سرگذشت 400 سال استعمار غربیان را در 15 جلد کتاب جمع و جور با عنوان «سرگذشت استعمار» برای نوجوانان و نسلی که شاید کمتر روایت صحیحی از تاریخ شنیده باشند، بازخوانی کرد و حوزه هنری کودک و نوجوان، با راه‌اندازی پویش کتابخوانی «هیسطوری» توانست با برگزاری مسابقات، نشست‌های نقد و بررسی و چالش‌های متنوع، بستری جذاب برای خواندن، تحلیل و خلق محتوای مرتبط با تاریخ ایجاد کند. 
در این پویش نوجوانان، کتاب‌های سرگذشت استعمار نوشته مهدی میرکیایی را خواندند و درباره آن کنش‌های هنرمندانه انجام دادند. کنش‌هایی که با خلاقیت خود نوجوان‌ها می‌توانست پادکست، پوستر، کلیپ یا حتی گفتگو حول محور محتوای کتاب‌ها در گروه مشترک شرکت‌کنندگان هیس‌طوری در فضای مجازی باشد. این پویش با محور کتابْ‌کنشگری نوجوانان برگزار شد، چون وقتی ذهن نوجوان درباره محتوایی که خوانده به دنبال کنشگری باشد آن را بهتر و بیشتر به خاطر می‌سپارد.
سرگذشت استعمار یک مجموعه کتاب ۱۵ جلدی بود که در هر کدام داستان‌هایی از پیشینه فعالیت‌های استعماری کشور‌های غربی روایت شده بود. داستان‎هایی واقعی که استعمارگران دنیا با ظلم و بی‌رحمی تمام آن‌ها را رقم زده بودند و همیشه با گفتن یک «هیس» بزرگ سعی داشتند سرپوش بزرگی روی بلا‌هایی که بر سر جوامع آوردند بگذارند و حالا میرکیایی در کتاب‌های خود که با همکاری حوزه هنری و مرکز نشر کودک و نوجوان و مهرک آن‌ها را به رشته تحریر درآورده و به چاپ رسانده بود، مبتنی بر اسناد تاریخی، تاریکی این سرپوش بزرگ را با چراغ قوه حقیقت زدود. بعد از چاپ مجموعه ۱۵ جلدی سرگذشت استعمار، رهبرمعظم انقلاب نیز همه را به خواندن اين كتاب‌ها سفارش کردند و این شد که برای افزایش حداکثری مطالعه‌کنندگان این مجموعه کتاب پویش کتاب‌خوانی هیس‌طوری راه اندازی شد. آنچه در پی می‌آید مروری است بر این پویش کتابخوانی که با استقبال نوجوانان مواجه شد.

یک حرکت فرهنگی نوآورانه
پویش‌های کتابخوانی همواره بستری برای ترویج فرهنگ مطالعه و ارتقای سطح آگاهی عمومی در جامعه بوده‌اند. این برنامه‌ها نه‌تنها به افزایش سرانه مطالعه کمک می‌کنند، بلکه فضایی را برای تبادل نظر و کشف لایه‌های پنهان آثار ادبی و تاریخی فراهم می‌آورند. در این میان، پویش «هیسطوری» به‌عنوان یک حرکت فرهنگی نوآورانه، توانست علاقمندان به مطالعه را در مسیری تازه و متفاوت همراه کند. این پویش با رویکردی تعاملی و جذاب، بر مبنای مطالعه، نقد و تحلیل آثار ادبی و تاریخی شکل گرفت و تجربه‌ای متفاوت از کتابخوانی گروهی را رقم زد. استقبال پرشور مخاطبان از این برنامه، نشان داد که مطالعه همچنان می‌تواند هیجان‌انگیز و الهام‌بخش باشد، اگر در فضایی مشارکتی و خلاقانه رخ دهد.
حوزه هنری کودک و نوجوان که حالا بیشتر با نام خانواده امید معرفی می‌شود، با در نظر گرفتن معیارهایی همچون جذابیت روایی، ارزش محتوایی و ارتباط موضوعی با تاریخ، کتاب‌هایی را برای این پویش انتخاب کرد که بتوانند هم دانش تاریخی شرکت‌کنندگان را تقویت کنند و هم از جنبه‌های ادبی قابل‌تأمل باشند.

هیس، تاریخ نخوانید!
انتخاب مجموعه 15 جلدی کتاب «سرگذشت استعمار»، نوشته مهدی میرکیایی از انتشارات سوره مهر پس از بررسی نظرات کارشناسان، نویسندگان و حتی پیشنهادهای مخاطبان انجام شد تا از هر نظر با انتظارات جامعه هدف همخوانی داشته باشد. «سرگذشت استعمار» مجموعه داستان‌هایی از فالیت‌های استعماری کشورهای غربی است. داستان‌هایی واقعی که استعمارگران جهان با گفتن یک «هیس» به مردم تحت سلطه سعی در سرپوش گذاشتن بر بلاها و ظلم‌های بسیار خودشان است. رهبر انقلاب نیز در پاییز 1401 و در دیدار نخبگان اشاره‌ای به این کتاب کرده و خواندن آن را توصیه فرمودند. همه این موارد دست به دست هم داد تا این کتاب برای پویش کتابخوانی انتخاب شود وپس از آن، تبلیغات گسترده‌ای در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌های مختلف آغاز شد تا این رویداد فرهنگی به گوش علاقه‌مندان برسد. همکاری با نویسندگان، منتقدان و چهره‌های تأثیرگذار در حوزه ادبیات و تاریخ، به معرفی هرچه بهتر این پویش کمک کرد و بر شمار شرکت‌کنندگان افزود. 
مهدی شریفی دبیر اجرایی این پویش با تاکید بر اینکه خیلی از اتفاقات روز دنیا حاصل فعالیت‌های استعمارگران است، اظهار کرد: مبنای اولیه شکل‌گیری این پویش به واسطه همزمانی چند رویداد بود. اولین نکته، تغذیه فرهنگی قشر نوجوان از کتاب‌های ترجمه شده است و نکته دوم فرهنگ اجتماعی و فکری نسل دهه 80 است که متمایل به فرهنگ غرب شده؛ بنابراین ما فکر کردیم با برپایی این پویش، هم میزان مطالعه کتابی تاریخی که با نگاه بی‌طرفانه و بدون جبهه‌گیری به شکل‌گیری برده‌داری نوین می‌پردازد را بالا ببریم و هم در قالب داستان‌های کوتاهی که گذشته را روایت می‌کند، نوجوان را به آگاهی برسانیم.
شریفی درباره عنوان «هیس‌طوری» تشریح کرد: «هیستوری» در انگلیسی به معنای تاریخ است و «هیس‌طوری» به کاری که غرب با دنیا کرده، اشاره دارد. هیس‌طوری همان تاریخ 400 ساله‌ای است که غرب با غارتگری، ظلم، کشت و کشتار و رسیدن به ثروت، سعی کرد به سلطه‌گری در جهان بپردازد و امروز با آگاهی از آنچه که بر سر ملت‌ها آورده، تاریخ را سرکوب می‌کند و می‌گوید: «هیس؛کسی تاریخ نخواند و صدایش درنیاید!»
یک پویش با چندین بخش جذاب و اثرگذار
یکی از بخش‌های جذاب و اثرگذار پویش «هیسطوری»، نشست‌های نقد و بررسی کتاب بود. این نشست‌ها، که با حضور نویسندگان، مترجمان، پژوهشگران و منتقدان برگزار شد، فرصتی کم‌نظیر برای شرکت‌کنندگان ایجاد کرد تا با نگاه‌های متفاوتی به آثار انتخاب‌شده نگاه کنند. در این جلسات، ابعاد گوناگون کتاب‌ها از جمله سبک نگارش، دقت تاریخی، تأثیرگذاری روایی و پیام‌های نهفته مورد واکاوی قرار گرفت. شرکت‌کنندگان نیز به‌عنوان بخش مهم این پویش، نظرات و برداشت‌های خود را درباره کتاب‌ها بیان کردند و در فضای گفت‌وگویی سازنده، به تحلیل و تبادل دیدگاه پرداختند. برخی از این نشست‌ها به‌صورت حضوری و برخی دیگر به شکل مجازی برگزار شدند تا علاقه‌مندان از شهرها و مناطق مختلف بتوانند در این تجربه فرهنگی سهیم باشند.
یکی دیگر از بخش‌های خلاقانه این پویش، برگزاری مسابقات و چالش‌های کتابخوانی بود که شرکت‌کنندگان را به فعالیت‌های متنوعی همچون خلاصه‌نویسی، تحلیل محتوایی و تولید محتوای چندرسانه‌ای مرتبط با کتاب‌ها ترغیب می‌کرد. این چالش‌ها فضایی رقابتی و درعین‌حال آموزشی ایجاد کرد و شرکت‌کنندگان را به تفکر عمیق‌تر درباره کتاب‌های منتخب واداشت. در بخش خلاصه‌نویسی، افراد تلاش کردند تا با زبانی خلاقانه، محتوای کتاب‌ها را در قالبی جذاب ارائه دهند. بخش تحلیل محتوایی، فرصتی برای مخاطبان بود تا با نگاهی دقیق‌تر، ساختار و پیام‌های کتاب‌ها را بررسی کنند.
تولید محتوای چندرسانه‌ای از جمله ساخت پادکست، ویدئوهای معرفی کتاب و طراحی پوستر نیز جنبه‌های هنری و خلاقانه این پویش را پررنگ‌تر کرد. بخش دیگری از این مسابقات به نظرات مردمی اختصاص داشت که در آن، شرکت‌کنندگان می‌توانستند تجربه‌های خود از خواندن کتاب‌ها را به اشتراک بگذارند و درباره تأثیر آن‌ها بر نگاه و تفکرشان صحبت کنند. استقبال پرشور از این رقابت‌ها، نشان داد که کتابخوانی می‌تواند از قالب‌های سنتی فراتر رود و با ترکیب روش‌های نوآورانه، جذاب‌تر و پویاتر شود.

مشارکت 652 هزار نوجوان
هیئت داوران این مسابقات، متشکل از جمعی از متخصصان ادبی و پژوهشگران حوزه تاریخ، آثار ارسالی را با دقت بررسی کردند و برگزیدگان را بر اساس معیارهایی همچون کیفیت تحلیل، خلاقیت در ارائه، دقت در نگارش و نوآوری در بیان ایده‌ها انتخاب کردند. شرکت‌کنندگان در رده‌های سنی مختلف توانستند با ارائه آثار ارزشمند، توانایی‌های خود را در زمینه نقد و نویسندگی به نمایش بگذارند. جوایز ارزنده‌ای از جمله مجموعه‌ای از کتاب‌های نفیس، دوره‌های آموزشی و تقدیرنامه‌های ویژه به نفرات برتر اهدا شد تا انگیزه آن‌ها برای ادامه مسیر مطالعه و پژوهش بیشتر شود.
پویش کتابخوانی «هیسطوری» با هدف ترویج مطالعه و آشنایی دانش‌آموزان با تاریخ استعمار، توانست تعداد قابل‌توجهی از نوجوانان را به خود جذب کند. بر اساس گزارش‌ها، بیش از ۶۰۰ هزار دانش‌آموز در این پویش شرکت کردند و ۱۰۶ هزار نفر از آن‌ها به‌صورت فعال در این برنامه مشارکت داشتند. در این پویش، شرکت‌کنندگان با مطالعه مجموعه ۱۵ جلدی «سرگذشت استعمار» اثر مهدی میرکیایی، در ۱۵ مسابقه کتابخوانی و ۱۵ فعالیت هنری مرتبط شرکت کردند. در نهایت، ۵۳ هزار اثر در حوزه استعمار به دبیرخانه ارسال شد که نشان‌دهنده استقبال گسترده نوجوانان از این برنامه است.
اختتامیه پویش «هیسطوری» فرصتی بود برای قدردانی از شرکت‌کنندگان و مرور دستاوردهای این حرکت فرهنگی. در این مراسم، ضمن معرفی برگزیدگان و تقدیر از تلاش‌های آن‌ها، گزارشی از روند اجرای پویش و میزان موفقیت آن ارائه شد. شرکت‌کنندگان، نویسندگان، منتقدان و دیگر علاقه‌مندان به مطالعه در این رویداد گرد هم آمدند و درباره تجربیات خود از شرکت در این برنامه به گفت‌وگو پرداختند. بررسی‌های انجام‌شده نشان داد که این پویش توانسته است تأثیر بسزایی در افزایش انگیزه مطالعه، تقویت مهارت‌های نقد و تحلیل در میان مخاطبان و همچنین ایجاد تعاملات فرهنگی در فضای کتابخوانی ایجاد کند. از دیگر نتایج مثبت این پویش، افزایش فروش برخی از کتاب‌های منتخب و جلب توجه بیشتر به آثار ارزشمند ادبی و تاریخی بود. بسیاری از شرکت‌کنندگان، پس از این تجربه، علاقه بیشتری به مطالعه و تحلیل عمیق‌تر کتاب‌ها نشان دادند و این خود، دستاوردی مهم برای جامعه فرهنگی کشور به شمار می‌آید. در ماجراجویی بزرگ هیسطوری حدود ۶۵۲ هزار نوجوان  در کنار هم بیش از دو و نیم میلیون صفحه از این مجموعه را مطالعه کردند.

ایجاد نظام سلطه در عالم
من اخیراً یک کتابی دیدم که یکی از همین نویسندگان خودمان ــ که من از نزدیک [با ایشان] آشنایی ندارم ــ نوشته، به نام سرگذشت استعمار؛ پانزده شانزده جلد کتاب ۱۵۰ صفحه‌ای، ۱۲۰ صفحه‌ای است؛ تشریح میکند که استعمار چگونه در قارّه‌ی آمریکا و در قارّه‌ی آسیا توانست ثروتهای اینها را از بین ببرد و خودش را ثروتمند کند. کشور انگلیس ثروتمند نبود، فرانسه ثروتمند نبود، کشورهای اروپایی ثروتمند نبودند؛ اینها ثروت کشورهای دیگر را گرفتند. خب اینها به وسیله‌ی سلاح توانستند یک چنین کارهایی را بکنند. ذهنهای خلّاقی داشتند، درست است؛ تلاش هم خیلی کردند؛ اهل خطرپذیری بودند؛ اینها خصوصیّات خوب اروپایی‌ها است امّا از این خصوصیّات چه استفاده‌ای کردند؟ ایجاد نظام سلطه در عالم؛ نظام سلطه. یکی از بلاهای بزرگ امروزِ دنیا که هنوز تمام نشده و ان‌شاءالله تمام خواهد شد، نظام سلطه است. نظام سلطه یعنی دنیا تقسیم بشود به سلطه‌گر و سلطه‌پذیر؛ یک عدّه‌ای حتماً بایستی قدرتمندانه بر همه‌ی دنیا حکمرانی کنند، کشورهای دیگری هم بایستی زیر پوشش‌های مختلف از اینها اطاعت کنند؛ این نظام سلطه است. این نظام سلطه را پیشرفت علمی اروپا به وجود آورد.
از بیانات رهبر معظم انقلاب در دیدار نخبگان و استعدادهای برتر تحصیلی، 27 مهرماه 1401