ترسیم نقشه سقوط ملت‌ها در قرآن

به گزارش روابط عمومی سازمان تبلیغات اسلامی، آیا تابه‌حال طعم «زندگی با یک آیه» را چشیده‌اید؟ آن لحظه‌ای که در کورانِ یک سختی، آیه‌ای ناگهان در قلبتان می‌نشیند و تمام اضطراب‌ها را می‌شوید. یا در میانۀ یک دوراهیِ سرنوشت‌ساز، کلامی از قرآن همچون چراغی پُرنور مسیر پیش رو را روشن می‌کند؛ آیه‌ای که دیگر فقط متنی بر روی کاغذ نیست، بلکه به یک دوست صمیمی، یک مشاور حکیم و پناهگاهی امن تبدیل می‌شود. این تجربه همان اِکسیری است که روح را در هیاهوی دنیای امروز زنده نگه می‌دارد. ماه رمضان امسال نیز بر آن شدیم تا با آیه‌ها، مهمانی رمضان را شیرین‌تر کنیم.

ای برترین بینندگان! در این روزگارِ پر از وسوسه‌های زیاده‌خواهی، در این خواستن‌های بی‌حدومرز که از یادمان می‌برند خواستن‌های واقعی را؛که هُلمان می‌دهند برای حریص‌تر شدن، برای بیشتر جمع کردن برای خود و برای کنار زدن و نادیده‌ گرفتن دیگران. به تو پناه می‌برم خدایا!

تَرَک بزرگ بر دیوار امنیت ملّی

«وَكُلُوا وَاشْرَبُوا وَلَا تُسْرِفُوا إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ»

سوره اعراف، ۳۱

اسراف به عنوان یک گناه و خطای راهبردی است که به امنیت ملی ضربه زده و موجب سلب محبت الهی می‌شود.

پشتوانه‌های قرآنی 

قرآن به‌دقت، نقشه سقوط ملت‌ها را ترسیم کرده است: از لگدزدن به نعمت‌ها تا فروریختن دیوارهای امنیت و استقلال. هرجا اسراف و کفران پا گرفته، نعمت به نقمت بدل شده و دشمن توانسته «مَيْلَةً وَاحِدَةً» را عملی کند. این آیات، نقشهٔ بقا و هشدار فوری امروز ماست. پیش از آن‌که رودها خشک شوند و مزارع بسوزند، باید این سرطان خاموش را درمان کنیم.

کارخانه فساد!

«وَلَا تُطِيعُوا أَمْرَ الْمُسْرِفِينَ * الَّذِينَ يُفْسِدُونَ فِي الْأَرْضِ وَلَا يُصْلِحُونَ».

هرگز فرمان اسراف‌کاران را اطاعت نکنید! آن‌ها کارخانهٔ فسادند و هرگز به اصلاح نمی‌اندیشند. پیروی از آن‌ها یعنی سپردن شریان‌های حیاتی (آب، خاک، انرژی، غذا و سرمایهٔ انسانی) به نابودی و شکستن ستون‌های قدرت ملی با دست خودتان.

این همان خطری است که قرآن با «وَلَا تَكُونُوا كَالَّذِينَ نَسُوا اللَّهَ فَأَنْسَاهُمْ أَنْفُسَهُمْ» هشدار داده: وقتی خدای مهربان را فراموش کنید، خودتان را هم گم می‌کنید؛ مأموریت اصلی‌تان را از یاد می‌برید؛ کرامت و توان و نیرویتان را در بازار لذت‌های لحظه‌ای می‌فروشید؛ انبارهای مهمّات امنیت ملی را تهی می‌کنید و حتی عمر و نسل که ستون‌های آینده کشور هستند را به اسراف می‌کشانید.

در میدان عمل، این غفلت به فرسایش سرمایهٔ انسانی با بیکاری و مصرف‌گرایی، هدر دادن منابع در پروژه‌های پوچ، تخریب زیرساخت‌های علمی با بی‌تدبیری و سوزاندن بودجه اقتدار در آتش تجمل می‌انجامد.

دشمن منتظر همین صحنه است

«لَوْ تَغْفُلُونَ عَنْ أَسْلِحَتِكُمْ وَأَمْتِعَتِكُمْ فَيَمِيلُونَ عَلَيْكُمْ مَيْلَةً وَاحِدَةً». 

اگر از سلاح و تجهیزاتتان غفلت کنید، آن‌ها در یک حملهٔ ناگهانی همه استقلال، امنیت و عزتتان را می‌ربایند. 

در میدان امروز، «سلاح» فقط تفنگ و تانک نیست؛ ذخایر آب، زمین کشاورزی، منابع انرژی، سرمایهٔ مالی و توان علمی، همه جزو تجهیزات راهبردی کشورند. وقتی با اسراف، آب را هدر می‌دهیم، زمین را فرسوده می‌کنیم، برق و گاز را بیهوده می‌سوزانیم و بودجه را صرف ریخت‌وپاش‌های مُسرفانه می‌کنیم، عملاً همان کار غفلت از اسلحه را کرده‌ایم. اسراف، این سلاح‌ها را از کار می‌اندازد و راه را برای حمله دشمن، بدون شلیک یک گلوله باز می‌کند؛ حمله‌ای که سنگر اقتصاد، امنیت و استقلال را با یک «مَيْلَةً وَاحِدَةً» فرو می‌ریزد.

برادران شیطان!

«وَآتِ ذَا الْقُرْبَى حَقَّهُ وَالْمِسْكِينَ وَابْنَ السَّبِيلِ وَلَا تُبَذِّرْ تَبْذِيرًا* إِنَّ الْمُبَذِّرِينَ كَانُوا إِخْوَانَ الشَّيَاطِينِ». 

خداوند فرمان می‌دهد حق نزدیکان، نیازمندان و مسافران درمانده را ادا کنید؛ یعنی سرمایه و منابع را در مدار مأموریت‌های ضروری و سازنده به‌کار ببندید. هرگز تبذیر نکنید؛ تبذیرکنندگان، برادران شیطانند.

اسراف یعنی مصرف بی‌جا و بیش از اندازه؛ مانند پوشیدن لباس گران‌قیمتی که قیمتش صد برابر لباسی است که نیاز واقعی ما را برآورده می‌کند؛ درحالی‌که چیزی به ظاهر هدر نرفته است. قرآن می‌فرماید: خدای مهربان مسرفین را دوست ندارد.

اما تبذیر یعنی هدردادن نعمت و ریخت‌و‌پاش کردن؛ مانند آن‌که برای دو مهمان غذای ده مهمان پخته شود و باقی‌مانده‌اش را دور بریزند. از نظر قرآن، تبذیرکنندگان برادران شیطانند؛ نه‌تنها دوستان او، بلکه میانشان الفتی عمیق و پیوندی نزدیک وجود دارد.

بر مدار تعادل!

«وَالَّذِينَ إِذَا أَنفَقُوا لَمْ يُسْرِفُوا وَلَمْ يَقْتُرُوا وَكَانَ بَيْنَ ذَلِكَ قَوَامًا».

بندگان حقیقی خدا در خرج‌کردن، نه به ولخرجی و اسراف می‌افتند و نه به خساست؛ بلکه مصرفشان بر مدار تعادل و تدبیر است.

رعایت تعادل در مصرف، سپر اقتصادی و اجتماعی یک ملت است. اسراف، این سپر را درهم می‌شکند و ملت را در برابر فشار و نفوذ دشمن بی‌دفاع می‌کند. در مقابل، خساست و محروم‌کردن دیگران انسجام و همدلی ملّی را می‌سوزاند و هم‌بستگی را از بین می‌برد.

ما چه کنیم؟

آیه «وَلَا تُسْرِفُوا إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ» فقط هشدار اخلاقی فردی نیست؛ بلکه یک دستور راهبردی برای بستن رخنه‌های امنیت ملی است. هر قطره آب، هر دانه گندم، هر وات انرژی و هر ریال سرمایه، بخشی از حصار امنیت کشور است و هدر رفتن آن، یعنی سوراخ‌کردن این حصار با دست خودمان.

اسراف فقط ولخرجی در مال نیست؛ اتلاف وقت، بی‌برنامگی در کار، مصرف بی‌حساب منابع طبیعی و نادیده گرفتن حق نیازمندان هم مصداق همین گناه است. قرآن و روایات نشان دادند که ناسپاسی و اسراف، نعمت را به نِقمت و محرومیت تبدیل می‌کند و حتی قدرت‌های بزرگ را از قلهٔ رفاه به قعر ذلت می‌کشاند.

در زندگی امروز، باید این آیه را از لابه‌لای کلمات قرآن به صفحه‌های واقعی زندگی‌مان بیاوریم؛ یعنی از خواندن و شنیدن، به عمل روزانه برسد و در رفتار ما دیده شود.

بستن شیر آب، مصرف متعادل، هدایت منابع به تولید، بخشش مازاد به نیازمند، و برنامه‌ریزی برای وقت و توان. این‌ها همان سنگرهایی است که اگر امروز نسازیم و حفظ نکنیم، فردا باید در میدان تهدید و محرومیت بجوییم.

این فرمان الهی، برنامهٔ دقیقی است برای این‌که نعمت، امنیت و عزت بماند. هر کس این مسیر را شخصاً و خانوادگی اجرا کند، نه‌تنها به حکم خدا عمل کرده، بلکه ستون‌های اقتدار ملی را نیز استوار نگه داشته است.

منبع: فارس