یک هفته در قاب هنر

به گزارش روابط عمومی سازمان تبلیغات اسلامی، امسال رویداد هفته هنر انقلاب اسلامی با همه سال‌های قبل متفاوت بود. این رویداد که هر ساله، همزمان با سالروز شهادت سید مرتضی آوینی در 20 فروردین برگزار می‌شود امسال، دوازدهمین دوره آن در حالی به همت حوزه هنری برگزار شد که کشور عزیزمان درگیر جنگی تحمیلی با دشمنی جنایتکار بود. در این شرایط اما برنامه‌های رویداد نه تنها متوقف نشد که با حال و هوایی حماسی و باشکوه برگزار و در نهایت نیز با اجرای مراسم اختتامیه، چهره سال هنر انقلاب اسلامی معرفی شد. این گزارش مرور 7 روز برنامه‌های مختلفی است که امسال در هفته هنر انقلاب اسلامی برگزار شد. در این فرصت یک‌هفته‌ای، برنامه‌های مختلفی در تهران و سایر استان‌ها به اجرا درآمد. 
 

روز نخست: نمایش‌های میدانی در دل تجمعات میدانی

با آغاز رسمی هفته «هنر انقلاب» در 20 فروردین، یکی از نخستین برنامه‌هایی که برای این رویداد اجرا شد، اجرای مجموعه‌ای از نمایش‌های میدانی و پرفورمنس‌ها در 9 نقطه از تهران و 3 استان کشور بود. این اجراها در روز اول، به رهبر شهید انقلاب و شهید سید مرتضی آوینی تقدیم شد. 9 نمایش با عناوین مختلفی چون آرش، ما ایرانیم، اتحاد مقدس، به نام ایران، به رنگ پرچم، زنگ بهشت، اتحاد مقدس، رئیسعلی و کوچک‌خان، فرشته‌های میناب، در نقاط مختلفی از شهر تهران چون میدان ولیعصر، میدان انقلاب، میدان تجریش، میدان خراسان و غیره برگزار شدند. علاوه‌براین، نمایش آرش در سه استان مشهد مقدس، لاهیجان و یزد نیز برگزار شد. 

پوستری حماسی و امیدبخش

همزمان با آغاز دوازدهمین دوره «هفته هنر انقلاب»، مانند هر سال، پوستر این رویداد هم رونمایی شد که به دلیل شرایط خاص امسال، طراحی پوستر هم از جنگ الهام گرفته بود. این پوستر را «صابر شیخ‌رضایی» طراحی کرده بود؛ اثری که نگاهی نمادین و متأثر از شرایط کنونی کشور را به ارائه می‌داد و تلاش می‌کرد تصویری حماسی و البته امیدبخش از هنر انقلاب را به تصویر کشیده و به محاطب ارائه دهد. 
طراح این پوستر معتقد است که این تندیس را با استعاره از مشت گره‌کرده رهبر شهید انقلاب تا مشت‌های گره‌کرده عاشقان وطن در خیابان‌ها و میادین طراحی کرده است. در طراحی این پوستر، همچنین تندیس «انتظار» در قالب یکی از عناصر ثابت سال‌های قبل مبنای شکل‌گیری اثر قرار گرفت. 

تندیس «انتظار»، «برنو» بردوش شد

تندیس «انتظار» هم که نمادی از هفته هنر انقلاب است، دوازده سال پیش توسط علی‌اصغر یوزباشی طراحی و ساخته شد و از همان سال به عنوان تندیس به چهره هنر انقلاب اعطا می‌شود. این تندیس، مردی را به تصویر می‌کشد که شلعه آتشی را که همان انتظار و عشق به هنر است، در قلبش شعله‌ور نگه داشته است اما امسال باتوجه به شرایط جنگی‌ای که در کشور حاکم بود و نیز به پاس رشادت اقوام لر در جنگ اخیر، مدال افتخار این قوم را که همان «برنو»ی معروف است، بردوش گرفته و نمادی از صلابت لرهای باغیرت ایران در برابر جنگنده‌های آمریکایی است. 

روز دوم: تقدیم نمایش‌ها به استاد جان‌برکف دانشگاه شریف

دومین روز از هفته هنر انقلاب نیز به برگزاری 7 نمایش و پرفورمنس میدانی در 7 نقطه از تهران و 3 نمایش در سه استان اختصاص یافت. نمایش‌های دوئل، به نام ایران، زنگ بهشت، به رنگ پرچم، اتحاد مقدس، رئیسعلی و کوچک‌خان، و فرشته‌های میناب در نقاط  مختلف پایتخت از جمله دانشگاه تهران، میدان زاهدی شهرک ولیعصر، شهرک غرب، میدان انقلاب، یافت‌آباد میدان معلم، میدان نمازی شهرری و سینما بهمن در خیابان انقلاب برگزار شدند. 
همچنین سه نمایش به رنگ پرچم، رئیسعلی و کوچک‌خان، و رستم نیز در سه استان مشهد مقدس، لاهیجان و مصلای باقرشهر به اجرا درآمد. نمایش‌های روز دوم هفته هنر انقلاب به علیرضا زارعی، استاد دانشگاه صنعتی شریف تقدیم شد که تنها چند روز بعد از حمله به دانشگاه شریف، در دفتر تخریب‌شده‌اش کلاس درس آنلاین را برای دانشجویان برگزار کرده بود. 
از دیگر برنامه‌هایی که در روز دوم هفته هنر انقلاب می‌توان به آن اشاره کرد، اجرای میدانی شماری از هنرمندان در بخش آفرینش‌های ادبی در میادین مختلف پایتخت از جمله میدان پونک، میدان خراسان، میدان منیریه، میدان کمال‌الملک تهرانسر، میدان انقلاب و همچنین اجرای بخش سرود و موسیقی توسط دو نفر از هنرمندان در میدان یافت‌آباد و میدان شهید رجایی است. 

روز سوم: میادین، سالن‌های تئاتر روباز

سومین روز از هفته هنر انقلاب نیز با اجراهای مختلفی در دو بخش نمایشی و موسیقی برگزار شد. این اجراها که از حوالی 8 شب کلید می‌خورد، در تهران، در میادین و خیابان‌های اصلی از قبیل میدان تجریش، میدان معلم یافت‌آباد، میدان پونک، میدان سعیدی، حکیمیه، میدان انقلاب و غیره برگزار شد. 
نمایش‌های اجراشده نیز عبارت بودند از: من ایرانم، شبیه واقعه، آرش، رستم، فرشته‌های میناب، نمایش محیطی مسیر، زنگ بهشت، به رنگ پرچم. همزمان با برگزاری نمایش‌های میدانی در تهران، سه نمایش آرش، اتحاد مقدس و خیبر نیز در چهار منطقه فراتهران نظیر مشهد مقدس، میدان امام خامنه‌ای ورامین، میدان امام خمینی ورامین و مسجد جامع لاهیجان برگزار شدند. 
همچنین بخش موسیقی نیز در میادین خراسان، جمهوری، عبدل‌آباد و یافت‌آباد برگزار شد. نکته جالبی که در این اجراها جلب‌توجه می‌کرد، حضور خواننده‌ها و هنرمندان در بین مردم بود به‌طوری که اجرای آنها در میان تجمعات، شور و شوق وصف‌ناپذیری را در میادین ایجاد می‌کرد که با همراهی بی‌نظیر مردم همراه بود و مردم با هنرمندان هم‌صدا شدند که اثربخشی آثار را در مقایسه با سال‌های گذشته دوچندان می‌کرد. 
علاوه‌براین، نمایش‌هایی که هر سال در سالن‌های نمایش برگزار می‌شد و مخاطبان خاص را به خود جلب می‌کرد، امسال با‌وجود شرایط خاصی که در کشور حکم‎‌فرما بود، در سالن‌های روباز میادین برگزار شدند که درواقع، هر میدان شهر تبدیل به یک سالن تئاتر روباز شده بود. 

روز چهارم: شب پرفروغ اجراهای میدانی

چهارمین روز از هفته هنر انقلاب نیز پرشور و با قدرت ادامه یافت به‌طوری که 19 نقطه از شهر تهران میزبان برنامه‌های متنوعی از این هفته بود. در برنامه‌هایی که زمان‌بندی شده بود، 8 نمایش آرش، مسیر، دوهزار مایل غربت، به نام ایران، اتحاد مقدس، زنگ بهشت، به رنگ پرچم، و فرشته‌های میناب در 8 میدان اصلی شهر از جمله میدان فلسطین، میدان امامت، میدان ولیعصر، میدان خراسان و غیره به اجرا درآمدند. همچنین یک اجرای موسیقی در میدان ولیعصر و نیز 10 اجرای شعرخوانی نیز در دانشگاه تهران، میدان منیریه، فلکه اول تهرانپارس، میدان رجایی ولیعصر، میدان جمهوری، میدان خراسان و غیره برگزار شد که با استقبال بی‌نظیر مردم حاضر در تجمعات میدانی روبرو شد و در برهه‌هایی از اجراهای موسیقی و شعرخوانی با هنرمندان همراه و هم‌صدا می‌شدند. اجراهای چهارمین روز هفته هنر انقلاب به شهیده فاطمه‌سادات میر، شاعر و رمان‌نویس تقدیم شد. 

برنامه‌های مرکز معماری در هفته هنر

مرکز معماری حوزه هنری انقلاب هم در هفته هنر انقلاب برنامه‌های مختلفی را تدارک دیده بود و برنامه‎های این مرکز هم مانند دیگر برنامه‌ها تحت تأثیر شرایط جنگی کشور قرار گرفت. این مرکز با همکاری هنرمندانش، یادمان موقت شهدای میناب را که یک چیدمان مفهومی با نام «پروانه‌های سرخ» بود، طراحی کرد که در داخل مدرسه شجره طیبه میناب اجرا شد. 
این یادمان از دوهزار قطعه طلق تشکیل شده که هرکدام از آنها، جداگانه فرم‌دهی شده و به شکل 72 آویز در فضای مخروبه مدرسه آویز شده که استعاره کار را شکل داده که شاکله آن، دفترها و کتاب‌های خونین دانش‌آموزان است که به آسمان کشیده شده و در انتها به شکل پروانه‌ای تبدیل شده است. 
پروژه دیگر این مرکز هم مرتبط با ساختمان‌های مورد اصابت در شهر تهران با عنوان «سروهای سرخ» است که یک یادمان و المان موقت در محل ساختمان‌های مورداصابت است که هم فضای شهری را تلطیف می‌کند و هم به یاد شهدایی است که در چنین محل‌هایی به شهادت رسیده‎‌‌اند. 

روز پنجم و ششم: به یاد شهدای ناو دنا

روز پنجم و ششم از هفته هنر انقلاب و نمایش‌هایی که در آن اجرا شدند، به شهدای ناو دنا تقدیم شد که در راه بازگشت از رزمایش بین‌المللی «میلان 2026» هند مورد هدف زیردریایی ارتش تروریستی آمریکا قرار گرفت. نمایش‌های شبیه واقعه، پرچم، رئیسعلی و کوچک‌خان، زنگ بهشت، اتحاد مقدس، به رنگ پرچم، رستم و فرشته‌های میناب هم مانند شب‌های دیگر در 8 منطقه و میدان اصلی پایتخت از جمله میدان تجریش، میدان جمهوری، شهرک ولیعصر، میدان هفت‌تیر، میدان امامت و غیره برگزار شد. 

روایتی از میناب

یکی از برنامه‌هایی که در هفته هنر انقلاب برگزار شد، می‌توان به اجرای داستان «گناهی به اسم معصومیت» اشاره کرد که روایتی واقعی و اقتباسی از شهدای دانش‌آموز میناب را به تصویر می‌کشد. این نمایش به همت باشگاه رشد امید در استان گلستان به اجرا درآمد. این نمایش، داستانی واقعی در سه پرده است که در هر پرده، شامل معلمان مدرسه، مادر درمانی حاضر در میدان و دانش‌آموزان مدرسه، هر یک از زاویه‌ای متفاوت به روز واقعه نگاه کرده است. 
در روایت دیگری از مدرسه میناب با عنوان «فرشته‌های میناب» که در استان مازندران برگزار شد، پرفورمنسی حماسی از سوی مؤسسه سوره امید در دل تجمعات مردمی اجرا شد که شهادت مظلومانه دانش‌آموزان مینابی را به تصویر کشیده است. 

روز هفتم: به یاد شهدای اورژانس 

هفتمین روز از هفته هنر انقلاب هم که به اجراهای مختلف نمایش‌های میدانی چون ما ایرانیم، پرچم، رئیسعلی و کوچک‌خان، دوهزار مایل غربت، گردآفرید، به نام ایران، زندگی، و هرمز پرداخته شد، به شهدای اورژانس، علی عبدالهی، هوشنگ ترک علیا و سجاد چرخنده تقدیم شد. این نمایش‌ها هم مانند 6 شب قبل از آن در میادین اصلی شهر مانند میدان شهدا، میدان کمال‌الملک، میدان ولیعصر، میدان امامت، میدان انقلاب و غیره برگزار شدند. 

ایستگاه آخر: پایان شورانگیز هنر انقلاب

اختتامیه رویداد هفته هنر انقلاب در 27 فروردین برگزار شد که اجرای آن را نجم‌الدین شریعتی، مجری معروف سمت خدا بر عهده داشت. در کنار آن، محسن محمدی ‌پناه با خواندن قطعه «باید برخاست» به مداحی پرداخت که شور وصف‌ناپذیری را بین مردم حاضر در میدان ولیعصر ایجاد کرد. محمدرضا طهماسبی هم در این مراسم شعرخوانی داشت. غلامرضا صنعتگر در مراسم پایانی این هفته موسیقی زنده‌ای به نام «ضامنم بشی» اجرا کرد که با استقبال مردم حاضر در میدان مواجه شد. در میانه مراسم هم انوش معظمی قطعه نمایشی «آرش» را که در طول هفته با استقبال زیادی روبرو شده بود، اجرا کرد که باز هم مورد توجه قرار گرفت. 
در کنار برنامه‌های متنوعی که در مراسم اختتامیه اجرا شد، این مراسم همچنین با یاد و خاطره شهدای هنرمندی چون پوریا شهبازی، محمدظاهر آقامیرزایی، فاطمه سادات میر، و نوجوان شهید زینب السادات شادکامی همراه بود. اجرای پرفورمنس «اتحاد مقدس» هم از دیگر برنامه‌های این مراسم بود. 
علاوه‌براین، روضه نمایشی «بیسیم‌چی» هم از سوی بهرام شهبازی، بازیگر تئاتر به طور زنده روی صحنه اجرا شد. نکته جالب‌توجه این نمایش آن است که فرزندش پوریا شهبازی به دست منافقان به شهادت رسید. 
در بخش دیگری از مراسم اختتامیه، مرشد میرزاعلی نیز به روی سن آمد و حماسی‌وار از وطن خواند که شور زیادی را در میدان و در بین مردم وطن‌پرست ایرانی ایجاد کرد. 
پیش از مراسم اختتامیه، اسامی 5 نامزد از هنرمندان معرفی شدند که آثار هنری مرتبط با حوزه انقلاب را تولید کرده بودند. محسن چاووشی برای اجرای دو قطعه موسیقی «علاج» و «حسبی‌الله» در جنگ دوازده روزه و جنگ اخیر؛ سیدعلی میرفتاح، نقاشی است که در اولین روزهای جنگ تصاویر شهدای جنگ را روی دیوارهای تهران نقاشی کرد تا یاد آنها همیشه زنده بماند؛ مریم شعبانی نیز کارگردان و نویسنده تئاتر «برای هانا» است که داستانی از زندگی در روزهای جنگ را روایت کرده و در میانه جنگ اخیر هم نمایش «فرشته‌های میناب» را به روی صحنه برد؛ سیروس مقدم هم برای ساخت «پایتخت 7»؛ و محمد میرکیانی نویسنده برجسته کشور نیز برای کتاب «قصه ما مَثَل شد» به عنوان یکی از پرمخاطب‌ترین آثار ادبیات کودک که به تیراژ یک میلیون نسخه رسید به عنوان نامزد دوازدهمین دوره هفته هنر انقلاب معرفی شدند. 

چاووشی چهره سال هنر انقلاب

آنچه به لحاظ هنری در همان روزهای نخست جنگ تحمیلی آمریکایی صهیونیستی خیلی مورد توجه قرار گرفت، موسیقی «حسبی‌الله» با صدای دلنشین محسن چاووشی بود که با اشعار معنادارش توانست شور وصف‌ناپذیری را در مردم حاضر در میدان و تجمعات مردمی ایجاد کند. قطعات مختلف این موسیقی هنوز هم بعد از گذشت چند هفته‌ وِرد زبان پیر و جوان است و تک جمله‌های آن را می‌توان بر در و دیوار شهر مشاهده کرد.