روایت امروز با روش دیروز

به گزارش روابط عمومی سازمان تبلیغات اسلامی، داستان و نقل آن، از چندهزار سال پیش، نزد ایرانیان رواج داشته و از همان زمان باستان، برای تبلیغ اندیشه‌ها و آیین‌های مذهبی از نقاشی استفاده می‌شد. در گذر زمان و فراگیری تشیع در ایران، داستان و نقاشی در نقل وقایع عاشورا در پرده‌خوانی جدی‌تر از همیشه به هم رسیدند. پرده خوانی نوعی نقالی با تصویر است که به مراسم‌های مذهبی به ویژه عاشورا تعلق دارد؛ پرده‌خوانی یک مراسم مذهبی است و برای سرگرمی صرف به کار نمی‌رود. پرده‌خوانی در اصل یک اجرای نمایشی است که اغلب در ایام سوگواری مردم را برای یک مراسم مذهبی به دور خود جمع می‌کرد. در سال‌های اخیر مرکز راهبری و هم‌آهنگی بانوان سازمان تبلیغات اسلامی از ظرفیت پرده‌خوانی برای ارائه الگوهای زنانه به جوانان و نوجوانان استفاده کرده و به نتایج چشمگیری هم رسیده است.

استفاده از روش‌های تبلیغ سنتی و تركیب آن با موضوعات روز، طراحی جدید «پرده‌خوانی» را رقم زده است که توانایی ارتقای آگاهی و روحیه پایداری و مقاومت دختران و زنان ایرانی را دارد. از آنجا که پرده خوانی نمایشی است که از سه جزء داستان، نقاشی و بازیگر تشکیل می‌شود، برای همه این اجزا در طراحی و اجرای پرده‌ها برنامه‌ریزی صورت گرفته است. ایجاد بصیرت، عبرت‌گیری از تاریخ و ارائه الگوهای ملموس در معرفی زنان برجسته با تاكید بر «الگوی سوم زن مسلمان» از اهداف اصلی طراحی پرده‌هاست.  این روایت‌ها از یك سو به جهاد تبیین و آگاهی‌بخشی نسبت به نقش زنان در جامعه و تاریخ، تقویت روحیه مقاومت، ایستادگی نسل جوان، به ویژه دختران كمك می‌كند و از سوی دیگر، بر وحدت و همبستگی زنان در برابر ظلم و ستم تأكید دارد. علاوه بر مناسبت‌های خاص، تاکنون در مراکز و شهرهای مختلف ایران پرده‌خوانی‌های زنانه اجرا شده که در آن بانوان آموزش‌دیده برای دختران و زنان علاقمند پرده‌هایی را نقل می‌کنند. آنچه در ادامه می‌آید مروری بر این پیوند، میان روایت امروز با روشی از دیروز است.

پرده‌خوانی مادران مقاومت

پرده‌ «مادران مقاومت»، روایت بانوان شاخص جریان مقاومت از کشورهای ایران، عراق، لبنان، فلسطین و سوریه است که در تاریخ معاصر، مبارزاتی علیه استبداد، استعمار و استکبار داشته‌اند و باید به عنوان الگو شناخته شوند. در این پرده به بانوانی همچون بانو امین اصفهانی، مادر محمودی، مرضیه دباغ حدیدچی، ام یاسر (همسر شهید سیدعباس موسوی)، امیه جباره، هبه ابوکمال ندی، بنت‌الهدی صدر اشاره شده است.

پرده‌خوانی بانوان مجاهد

در پرده «بانوی مجاهد»، زندگی 4 بانوی شاخص، اثرگذار و انقلابی مسلمان روایت می‌شود که در عرصه‌های زمانی متفاوت، به شکل‌های مختلف به جهاد و حمایت از حق پرداخته‌اند. در این پرده نحوه سلوک، سبک زندگی و تأثیر آن‌ها بر جامعه مورد کنکاش قرار می‌گیرد. فاطمه بنت الحسن(س)، همسر امام سجاد(ع)، آمنه بیگم مجلسی، بانوی عالمه دوره صفوی، مادر قصری، از بانوان ایثارگر دوران دفاع مقدس و هنادی تیسیر جرادات، بانوی شهادت‌طلب فلسطینی بانوانی هستند که در این پرده فرازهایی از زندگی آنان روایت می‌شود.

پرده‌خوانی مثل یک سرو

در پرده «مثل یک سرو» 4 شخصیت اثرگذار از بانوان ضد استعمار و ضد ظلم در جهان اسلام و ایران معرفی شده‌اند؛ فاطمه بنت الحسین(س)، دختر دوم امام حسین(ع)، بی‌بی مریم بختیاری، از زنان برجسته دوره قاجار و دوره پهلوی، رضیه خانم شیرازی، از بانوان شاخص کشور عراق و هبه دراغمه، از بانوان استشهادی کشور فلسطین.

پرده‌خوانی رجعت زنان سرافراز

در پرده «رجعت زنان سرافراز» مسأله ظهور و مسأله رجعت با رویکرد خانم‌ها مورد توجه قرار گرفته و به شرح زندگی نامه 4 شخصیت که بر‌اساس حدیث امام صادق(ع) در رجعت حضور دارند پرداخته شده است. این شخصیت‌ها عبارتند از؛ بی‌بی شطیطه نیشابوری، زنی که در زمان امام موسی کاظم(ع) زندگی کرده و با تقوا و صلابت شخصیتی که داشته، پای ولایت می‌ایستد. صیانه ماشطه، آرایشگر مخصوص دختر فرعون، سمیه دختر خباط، مادر عمار یاسر و نسیبه، یار و مدافع پیامبر اکرم (ص)

پرده‌خوانی امید شاخه‌های زیتون

در پرده «امید شاخه‌های زیتون»، مقاومت و حماسه بانوان و سبک زندگی زنان در فلسطین به تصویر کشیده شده است. در این اثر هنری، صحنه‌هایی از مقاومت، شجاعت، توکل، حجاب و امید آفرینی زنان فلسطینی به تصویر درآمده است. این روایت با زبانی ساده و تأثیرگذار، مخاطب را به عمق رنج مردم فلسطین می‌برد و امید به آینده‌ای روشن را در دل‌ها زنده می‌کند. این نگاره بیانگر این است که تا زمانی که مادران ایستاده‌اند، پرچم مقاومت برپاست.

پرده‌خوانی سیره فاطمه(س)، مجاهد‌پرور است

پرده «سیره فاطمه(س)، مجاهد‌پرور است» روایتی از مجاهدت و مقاومت بانوان محسوب می‌شود که با تأسی به سیره بانوی دو عالم، حضرت زهرا(س) از کنش‌ها و نقش‌آفرینی‌های متنوع ایشان در دفاع و تبیین حق در دوره کوتاه زندگانی ایشان پس از وفات پیامبر(ص) تصویر شده است. در این نگاره، بانوانی از کشورهای مختلف معرفی شده‌اند که در مسیر تبیین و دفاع از حق در عرصه‌های مختلف، کنشگری داشته و در طول تاریخ نقش‌آفرینی کرده‌اند؛ بانوانی همچون زهره صفاتی (اولین مجتهده انقلاب اسلامی)، مریم کاظم زاده (عکاس و خبرنگار دفاع مقدس)، فاطمه نواب صفوی (مبارز جنگ‌های چریکی)، راشل کوری (آمریکایی و فعال صلح)، عایشه نور ازگی ایگی (اهل ترکیه و فعال حقوق بشر)، امیره العسولی (مصری و پزشک جهادی در فلسطین) و اسرا البحیصی، (خبرنگار فلسطینی)

پرده‌خوانی «ستاره‌های زمینی»

داستان‌های پرده «ستاره‌هاي زمينی» كه در عمليات ماه رمضان به نمايش درآمد، بر اساس 12 آیه منتخب طرح «زندگی با آیه‌ها» انتخاب شد و هرکدام از این آیات و داستان‌های مرتبط با آن، نسبتی با زندگی امروز مردم مسلمان ایران دارد. یعنی این آیات در زندگی امروز ما دارای کارکردهای مختلف اعتقادی، اجتماعی، سیاسی و اقتصادی هستند و چراغ راهی برای درست زندگی کردن.

*داستان اول: اقتصاد مقاومتی، آبادانی و پیشرفت؛ با تاکید بر آیه 2 سوره مائده

*داستان دوم: بخششی بی دریغ؛ فقط برای خدا؛ با تاکید بر آیه 92 سوره آل عمران

*داستان سوم: اتحاد و مقاومت رمز پیروزی؛ با تاکید بر آیه 46 سوره انفال

*داستان چهارم: برای هدایت جاهلان و بی ادبان حریص بود؛ با تاکید بر آیه 199 سوره اعراف

*داستان پنجم: بر دشمنان سخت بگیر و با آنها بجنگ؛ با تاکید بر آیه 75 سوره نساء

وضعیت برگزاری طرح:

تعداد پرده‌های چاپ شده: 958 عدد

تعداد نشست‌های پرده‌خوانی: 6.551 عدد

تعداد مخاطب: 233.668 نفر

تعداد پرده‌خوان: 935 نفر

پرده خواني «زنان عاشورایی»

در پرده «زنان عاشورايي» كه يكي از اقدامات عمليات محرم بود، روایت نقش‌آفرینی و تأثیرگذاری بانوان در 5 دوره تاریخی نمایش داده شده است:

*دوره اول؛ بانوان تاثیرگذار در نهضت عاشورا؛

*دوره دوم؛ زنان و نهضت امام خمینی(ره)؛

*دوره سوم؛ امتداد حضور بانوان در دفاع مقدس؛

*دوره چهارم؛ قیام زنان در جبهه مقاومت؛

*دوره پنجم؛ رسالت امروزی بانوان.

پرده‌خواني «ایران امروز در جغرافیای تاریخ»

در پرده «ايران امروز در جغرافياي تاريخ»، با هدف فهم مسئله امروز ایران و جنگ، بازخوانی هویت ایرانی اسلامی در سه برش تاریخی زیر انجام شده است:

*واقعه عاشورا؛

*تاریخ معاصر ایران؛

*بررسی صحنه حال حاضر ایران.

تعداد استان مجری برنامه: 31 عدد

تعداد پرده‌های چاپ شده: 2.411 عدد

تعداد پرده‌خوان: 2.959 نفر

تعداد نشست‌های پرده‌خوانی: 5.758 عدد

تعداد مخاطب: 209.075 عدد

باکس

مراحل تولید یك پرده

1- تصویب موضوع و محتوای كلی هر پرده با همفكری كارشناسان

2- انجام پژوهش‌های تاریخی و محتوایی

3- تهیه محتوای متنی

4- طراحی فنی و هنری پرده‌ها

5- تهیه طومار نقالی و متن داستانی بر اساس متن پژوهشی و تصاویر طراحی شده

6- تهیه داستانك برای شخصیت‌های هر پرده

7- تولید محتوای آموزشی برای پرده‌خوانان

8- تولید محصولات رسانه‌ای از جمله موشن‌گرافی و تیزر پرده.

باکس

برپایی دوره‌های آموزشی پرده‌خوانی

دوره‌های آموزشی «پرده‌خوانی» علاوه بر سطوح استانی در سطح ملی نیز برگزار شده است. هدف این دوره احیا و ترویج هنر آیینی اصیل پرده‌خوانی است. در این دوره، بر 3 محور اصلی تأكید شد؛

* انتقال علمی دانشِ فنی پرده‌خوانی

* بازآفرینی خلاقانه برای پیوند این هنر با دغدغه‌ها و روایت‌های امروزی

* ایجاد شبكه‌ای از هنرمندان متعهد و توانمند در گستره كشور.

مخاطبان این دوره طیفی گسترده‌ و هدفمند بودند؛ از هنرجویان جوان و علاقمندان به هنرهای آیینی و نمایشی كه به دنبال یادگیری یك فرم بیان اصیل بودند، تا هنرمندان پیشكسوت مناطق مختلف كه هدف آنها، صیانت از دانش بومی و تبادل تجربیات بود. همچنین، فعالان فرهنگی، مربیان و مدرسانی كه توانایی ترویج و آموزش این هنر را در شهرهای خود داشتند، از دوره‌های آموزشی پرده‌خوانی استقبال کردند. این دوره 3 مرتبه در تهران به صورت حضوری برگزار شد و مخاطبان سایر استان‌ها از طریق بسترهای مجازی در دوره شركت كردند. همچنین در یکی دو سال اخیر، كارگاه‌هایی به صورت حضوری در همه استان‌ها از جمله گلستان، خراسان رضوی، زنجان و اصفهان برگزار شده است.

پرده‌خواني بانوان به روايت اعداد

31 استان مجری برنامه پرده‌خواني بوده‌اند

2411 پرده تاكنون چاپ شده است.

2959 پرده‌خوان فعاليت دارند.

5758 نشست پرده‌خوانی در سراسر كشور به اجرا درآمده است.

209075 نفر، مخاطب پرده‌خواني بوده‌اند.