با حضور جمعی از اساتید حوزه و دانشگاه؛
نشست «الهیات انتقام» برگزار میشود
مرکز هنری و رسانهای نهضت | گفتوگو با محمد سرشار درباره الزامات برنامهسازی برای نسل جدید مطرح شد؛
راز دیدهشدن «محفل ستارهها»
شناخت مخاطب، فرم استاندارد و تولیدات شاخص؛ سه مؤلفهای که به گفته مدیر سابق شبکههای پویا و نهال، میتواند کودکان و نوجوانان را دوباره پای تلویزیون بنشاند.
به گزارش روابط عمومی سازمان تبلیغات اسلامی، در روزگاری که کودکان و نوجوانان بیشتر وقت خود را میان تلفنهای همراه، بازیهای دیجیتال و شبکههای اجتماعی میگذرانند، نگه داشتن آنها پای یک برنامه تلویزیونی، کار سادهای نیست؛ چه برسد به اینکه آن برنامه، مفاهیم قرآنی و تربیتی را هم روایت کند. با این حال «محفل ستارهها» در دو فصل گذشته نشان داد اگر رسانه، مخاطبش را درست بشناسد و میان محتوا و جذابیت تعادل برقرار کند، هنوز هم میتوان برنامهای ساخت که بچهها با اشتیاق تماشایش کنند.
همزمان با پخش فصل جدید این برنامه، محمد سرشار، نویسنده، پژوهشگر، فعال فرهنگی و مدیر سابق شبکههای پویا و نهال سیما از الزامات برنامهسازی برای نسل جدید و تجربه «محفل ستارهها» در این مسیر میگوید.
شناخت نوجوان امروز؛ نخستین شرط برنامهسازی
سرشار، مهمترین پیشنیاز برنامهسازی برای نوجوان را شناخت دقیق مخاطب میداند و میگوید: «اولین مسئله، شناخت الگوی مصرف رسانهای نوجوان و ابزارهایی است که او برای مصرف رسانه از آنها استفاده میکند. این موضوع امروز بیش از هر زمان دیگری اهمیت دارد؛ چراکه نوجوانان، بهویژه پس از همهگیری کرونا، بیش از گذشته به استفاده از ابزارهای دیجیتال همراه مانند تلفن همراه و تبلت روی آوردهاند.»
وی با اشاره به تغییر سبک زندگی رسانهای نسل جدید ادامه میدهد: «در دوران کرونا، نظام آموزش رسمی نوجوانان را ناگزیر کرد آموزش خود را از طریق بسترهای آنلاین دنبال کنند. طبیعی بود که با ورود این ابزارها به زندگی روزمره، استفاده از آنها تنها به آموزش محدود نماند و به بستری برای سرگرمی نیز تبدیل شود. امروز بخش قابل توجهی از اوقات نوجوانان صرف بازیهای دیجیتال، تماشای ویدئو و حضور در شبکههای اجتماعی میشود.»
مدیر سابق شبکههای پویا و نهال معتقد است این تغییر، شیوه مصرف رسانه را نیز دگرگون کرده است. او توضیح میدهد: «نوجوان امروز معمولاً ویدئوها را روی صفحهنمایشی شش یا هفت اینچی، از فاصلهای نزدیک و اغلب با هندزفری تماشا میکند؛ در حالی که نسلهای گذشته معمولاً همراه اعضای خانواده، مقابل یک تلویزیون با صفحهنمایش بزرگ مینشستند. به اعتقاد من، همین تغییر در الگوی مصرف رسانه، مهمترین نکتهای است که در برنامهسازی تلویزیونی برای رده سنی نوجوان باید مورد توجه قرار گیرد.»
مخاطب اصلی محفل ستارهها، کودکاناند نه نوجوانان
سرشار درباره تجربه «محفل ستارهها» نیز نگاه متفاوتی دارد. او معتقد است مهمترین مسئله این برنامه آن است که اساساً برنامه نوجوان محسوب نمیشود. به گفته او، مخاطبان اصلی این برنامه کودکان ۹ تا ۱۲ ساله هستند؛ در حالی که نوجوان در تعریف سنی، گروه ۱۲ تا ۱۸ سال را شامل میشود.
سرشار تأکید میکند: «محفل ستارهها» برای دانشآموزان دوره دوم دبستان مناسب است، نه دانشآموزان دوره دبیرستان؛ بنابراین نمیتوان آن را در دسته برنامههای نوجوان قرار داد.»
راز موفقیت «محفل ستارهها»؛ رسیدن به یک فرم استاندارد
این پژوهشگر حوزه رسانه، درباره اهمیت فرم در برنامهسازی نیز معتقد است: «برای هر گروه سنی وقتی درباره رسانه صحبت میکنیم، پیش از مضمون و محتوا، قالب رسانهای اهمیت پیدا میکند. این قالبها هستند که به پیام شکل میدهند، آن را بستهبندی میکنند و در اختیار مخاطب قرار میدهند. بنابراین فرم، نخستین عنصر در ارائه محتوا به مخاطب است.»
سرشار اضافه میکند: «اگر محتوا از طریق شبکههای اجتماعی منتشر شود، موضوع دیگری نیز اهمیت پیدا میکند و آن الگوریتمهای انتشار است. در گذشته در تلویزیون از «جدول پخش» صحبت میکردیم، اما امروز انتشار محتوا در پلتفرمها خود به یک تخصص مستقل تبدیل شده است؛ یعنی ساخت محتوا یک موضوع است و انتشار صحیح آن در پلتفرمهای مختلف، موضوع دیگری است که نیازمند دانش و تخصص ویژه است.»
سرشار درباره موفقیت «محفل ستارهها» در بخش فرم و استانداردهای تلویزیونی نیز میگوید: «به طور کلی، برنامههایی مانند «محفل»، «معلی» و نمونههای مشابه، نخستین موفقیت خود را از این جهت به دست آوردند که توانستند در حوزه برنامههای مذهبی به یک فرم تلویزیونی استاندارد و جذاب برسند.»
وی ادامه میدهد: «موفقیت دوم این برنامهها این بود که تلاش کردند همان فرمی را که برای مخاطب بزرگسال جذاب بوده، برای مخاطب کودک بازتعریف کنند و به نظر من در این زمینه نیز موفق عمل کردهاند.»
برنامههای شاخص؛ راه بازگشت مخاطب به تلویزیون
سرشار در بخش پایانی گفتوگو، به وضعیت جدول پخش تلویزیون اشاره میکند. او معتقد است اگر امروز جدول پخش تلویزیون بررسی شود، بهویژه در حوزه کودک و نوجوان، با کمبود جدی تنوع برنامه مواجه خواهیم بود.
وی میافزاید: «همین فقر برنامه باعث میشود مخاطب کودک و نوجوان که عطش مصرف رسانه دارد، برای تأمین خوراک رسانهای خود به سمت پلتفرمهایی غیر از تلویزیون برود. وقتی برنامههای قوی و تولیدات بزرگی مانند «محفل ستارهها» به جدول پخش شبکهای مانند شبکه کودک اضافه میشوند، طبیعی است که بتوانند مخاطبان زیادی را جذب کنند؛ زیرا نمونههای مشابه آنها بسیار اندک است و مخاطب کودک نیز علاقه دارد چنین برنامههایی را تماشا کند.»
فصل تازه «محفل ستارهها» نیز این روزها با همین رویکرد روی آنتن رفته است؛ برنامهای که میکوشد با تکیه بر قالبی جذاب و بهرهگیری از شیوههای هنری، مفاهیم قرآنی را با زبانی ساده و متناسب با دنیای کودکان و نوجوانان روایت کند.
این برنامه که توسط مرکز کودک و نوجوان سیما و با همکاری کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان طراحی شده، هر شب حوالی ساعت ۲۱:۳۰ از شبکه سه سیما پخش میشود و هدف آن غنیسازی اوقات فراغت مخاطبان و ترویج مفاهیم قرآنی در فضایی تعاملی و جذاب است.
منبع: جامجم آنلاین
2026-07-13
تعداد بازدید: 47
