«معارف اسلام ناب»؛ فرصتی طلایی برای نجات نسل جوان

به گزارش روابط عمومی سازمان تبلیغات اسلامی، رهبر انقلاب بارها بر ضرورت آموزش معارف دینی به زبانی ساده و قابل فهم، حتی برای کودکان و نوجوانان تأکید کرده‌اند؛ رویکردی که امروز به همت فعالان فرهنگی در سازمان تبلیغات اسلامی و با راه‌اندازی مراکز «معارف اسلام ناب» در سراسر کشور، رنگ تحقق به خود گرفته است؛ تلاشی مبتنی بر بهره‌گیری از آموزه‌های اصیل و توحیدی که می‌کوشد عمیق‌ترین مفاهیم اعتقادی را در قالبی در دسترس نسل جوان ارائه دهد؛ حرکتی مبارک که تقویت بنیان‌های فکری و اعتقادی نوجوانان و جوانان را هدف گرفته و اکنون از آن به‌عنوان آغازی بر فصلی تازه در ترویج معارف حق یاد می‌شود. امروز، مراسم افتتاحیه مراکز «معارف اسلام ناب» با حضور جمعی از فعالان و نقش‌آفرینان این مراکز و فراگیران این دوره‌ها در مجتمع سرچشمه شهدای انقلاب اسلامی برگزار شد و جمعی از فعالان در حوزه‌های اسلامی به سخنرانی پرداختند. در این مراسم همچنین از مجموعه‌ای از کتاب‌های آموزشی که مبنای تدریس این دوره‌هاست، رونمایی شد. 

«مراکز معارف اسلام ناب» حاصل مشارکت حوزه و دانشگاه

حجت‌الاسلام روح‌الله حریزاوی، قائم‌مقام سازمان تبلیغات اسلامی، با تشریح ابعاد شکل‌گیری «مراکز معارف اسلام ناب» تأکید کرد این حرکت برخاسته از یک رویکرد جمعی و نخبگانی است و ماهیتی سازمانی و محدود به یک نهاد خاص ندارد. به گفته او، این جریان با الهام از تأکیدات رهبر انقلاب، با مشارکت گسترده اساتید حوزه و دانشگاه شکل گرفته و تاکنون بیش از 2500 استاد در آن نقش‌آفرینی کرده‌اند.
حریزاوی با اشاره به تجربه‌های موفق در ساده‌سازی مفاهیم عمیق دینی، همچون آثاری نظیر تعالیم اسلام و شیعه در اسلام از علامه طباطبایی، افزود: همان‌گونه که در گذشته پیچیده‌ترین معارف به زبانی روان ارائه شده، امروز نیز این مسیر با نوآوری‌های علمی در حوزه و دانشگاه ادامه یافته است.
او از راه‌اندازی صدها مرکز در مساجد، مدارس، دانشگاه‌ها و دیگر پایگاه‌های فرهنگی خبر داد و اعلام کرد تاکنون حدود 500 مرکز شناسایی و مجوز فعالیت دریافت کرده‌اند، 200 مرکز در نوبت صدور مجوز هستند و پیش‌بینی می‌شود این عدد در سال آینده به حدود هزار مرکز برسد.

تربیت نسل آینده با حوزه‌های پودمانی

حجت‌الاسلام والمسلمین عبدالحسین خسروپناه، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی، در مراسم افتتاح مراکز «معارف اسلام ناب» تأکید کرد: چنین فعالیت‌هایی نه تنها زمینه ترویج معارف دینی را فراهم می‌کند، بلکه موجب تقویت بنیان‌های اعتقادی و امیدآفرینی در میان نسل جوان خواهد شد. 
او با بررسی تاریخی حوزه‌های علمیه شیعه، به تشریح سه دوره مهم آن پرداخت و عنوان کرد: یکی از این دوره‌ها دانش‌ساز است؛ در این دوره‌، عالمان دینی با تمرکز بر علوم اسلامی و غیر اسلامی مانند فلسفه، ریاضیات و علوم طبیعی، زمینه تولید دانش را در حوزه فراهم می‌کنند. 
او همچنین ادامه داد: دوره بعدی، دوره ساختارساز است. حوزه‌هایی که در این مرحله، نهادسازی شده و ساختارهای محلی و حکومتی شکل گرفتند، بخشی از رسالت علما بوده است. دوره بعدی هم، دوره نظام‌ساز است. در این مرحله، حوزه‌ها به ساختارهای نظامی و حکمرانی در سطح کلان پرداخته‌اند. 
او سپس ضرورت شکل‌گیری مدل چهارم حوزه‌ها را مطرح کرد و گفت: مدل چهارم، حوزه‌های پودمانی، معرفت‌زا و امیدآفرین هستند. این حوزه‌ها با برنامه‌های منظم و ساختاریافته، می‌توانند معارف دینی، اصول حکمرانی، ولایت، جهاد و ایمان را به صورت مرحله‌ای و متناسب با توانایی‌های طلبه منتقل کنند. 
در پایان، دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی گفت: این حرکت، ادامه طبیعی مسیر حوزه‌های دانش‌ساز، ساختارساز و نظام‌ساز است و با الهام از آموزه‌های قرآن و سنت، می‌تواند به تربیت نسلی مؤمن، کارآمد و امیدوار برای آینده انقلاب اسلامی منجر شود.

معارف ناب؛ سفینه امید نسل جوان

دکتر مجید شاه‌حسینی، رئیس فرهنگستان هنر، در مراسم افتتاح مراکز «معارف اسلام ناب» با تأکید بر ضرورت تربیت نسلی متصل به تاریخ و آشنا با هنر اسلامی گفت: نسل امروز با گسست تاریخی مواجه است و نیاز دارد تا از این گسست رهایی یابد و با تاریخ حقیقی و تاریخ قدسی پیوند بخورد؛ چرا که شناخت زمان و مکان زندگی، کلید توانمندی و مواجهه با چالش‌های روزگار است.
شاه‌حسینی به اهمیت تاریخ قدسی در قرآن و نقش آن در تربیت نسل جوان اشاره کرد و آن را محور اصلی برنامه‌های آموزشی و پژوهشی دانست و با اشاره به اهمیت هنر در تربیت نسل جوان گفت: آموزش هنر اسلامی و هنر دینی باید در دستور کار قرار گیرد تا نسلی متعهد و خلاق شکل بگیرد. قرارگاه‌های آموزشی پژوهش‌محور می‌توانند با تمرکز بر تاریخ، هنر، اندیشه و مفاهیم بلند دینی، به نسل جوان هویت، امید و توان مواجهه با شبهات فکری و فرهنگی ارائه دهند.
رییس فرهنگستان هنر درباره مفهوم «سفینه معارف» توضیح داد: این مراکز قرار است نسل جدید را به حرکت درآورند، نسلی که با شناخت تاریخ قدسی، توان علمی و هنری، و بینش فرهنگی متعالی، بتواند مسیر پیشرفت کشور و انقلاب اسلامی را با قدرت دنبال کند. 
شاه‌حسینی همچنین اظهار داشت که این مدل آموزشی و پژوهشی می‌تواند نسل جوان را با مفاهیم بلند حکمرانی، عدالت، ولایت، جهاد و ایمان آشنا کند و با ایجاد پیوند میان دانش، هنر و تاریخ، زمینه را برای تربیت افراد مؤمن، متعهد و خلاق فراهم آورد.

تقدیر از فعالان مراکز معارف ناب در سراسر کشور

در مراسم افتتاح و تقدیر از فعالان مراکز «معارف اسلام ناب»، رئیس سازمان تبلیغات اسلامی به همراه سید مرتضی بختیاری، رئیس کمیته امداد و حجت‌الاسلام حمید ملکی، قائم‌مقام حوزه علمیه، از تلاش‌ها و اهتمام جمعی از مربیان و سرپرستان این مراکز قدردانی کردند. در این آیین، مدرک دوره‌های آموزشی به جمعی از بانوان فعال در مرکز فاطمیه اعطا شد. از جمله این بانوان می‌توان به مریم خادمیان، آیت‌اللهی، آمنه بروجردی، زهرا پیر بداغی، انسیه شیخ، اشاره کرد و از حضار خواسته شد با صلوات، تقدیر خود را ابراز کنند.
همچنین، در ادامه از سرپرستان مراکز معارف اسلام ناب در استان‌های مختلف کشور شامل مراکز استان یزد، خوزستان، کهگیلویه و بویراحمد، لرستان و فارس به صورت نمادین تقدیر شد تا گستره ملی این حرکت فرهنگی و آموزشی نمایان شود. حجت‌الاسلام عادل ضیایی، سرپرست استان یزد؛ حجت‌الاسلام سعید سواری، سرپرست استان خوزستان؛  حجت‌الاسلام محمد طاهر رخشان، سرپرست استان کهگیلویه و بویراحمد؛ حجت‌الاسلام قاسم بهرامی، سرپرست استان لرستان؛ حجت‌الاسلام ابراهیم‌نژاد، سرپرست استان فارس در میان تقدیرشده‌ها بودند. 
در ادامه، اعطای مجوز رسمی مراکز معارف ناب نیز به نمایندگان برخی استان‌ها انجام شد که شامل زهرا اسماعیلی، مرکز طوبی شهرستان زنجان؛ محمدرضا عبیاوی مهلهلی، مرکز معارف عاشورایی اهواز استان خوزستان؛ متوسل، مرکز معارف مسیر شهرستان خمین، استان مرکزی؛ و دکتر زینب اختری، مرکز فاطمیه شهر تهران می‌شدند. در ادامه، حجت‌الاسلام محمد قمی، رئیس سازمان تبلیغات اسلامی ضمن قدردانی از همه فعالان این عرصه، تأکید کرد: این مراکز با همت و کوشش مربیان و سرپرستان از سراسر ایران اسلامی، فرصتی بی‌نظیر برای نشر معارف ناب و تربیت نسلی متعهد و اثرگذار فراهم کرده است.

مدارس معارف ناب، تربیت نسل مؤمن و اثرگذار

دکتر محمدحسین ساعی، رئیس دانشگاه سوره و عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی، در مراسم افتتاح مدارس و محافل آموزشی «معارف اسلام ناب» با تأکید بر ضرورت تربیت نسل جوان و توانمند، این مراکز را راهکاری عملی و اثرگذار برای مقابله با چالش‌های فکری، فرهنگی و اجتماعی دانست. 
او با اشاره به استرس و اضطراب القا شده توسط دشمنان گفت: این مراکز می‌توانند نسخه عملی برای شکست برنامه‌های دشمن باشند و با بهره‌گیری از اخلاص و انگیزه در روح و روان تک‌تک دانش‌آموزان، توان مواجهه با تهدیدات و شبهات فرهنگی را افزایش دهند.
ساعی تأکید کرد که آموزش نباید صرفا محدود به مباحث نظری باشد. دانش‌آموزان باید ضمن یادگیری مفاهیم اسلامی، در مسیر سلوک نیز تربیت شوند تا آموزه‌ها در عمل تجربه و نهادینه شوند. دانش‌آموزان باید خود را بخشی از شبکه‌ای جمعی، هویتی و آرمانی ببینند. این شبکه حس تعلق، اخوت و همکاری ایجاد می‌کند و اثرگذاری اجتماعی افراد را افزایش می‌دهد. 
رئیس دانشگاه سوره تأکید کرد: آموزش‌ها در این مدارس باید مبتنی بر اتصال به منابع اهل‌البیت و مبانی نظری انقلاب اسلامی باشد و این اتصال، همراه با تجربه عملی، نسل جوان را برای پیشبرد اهداف انقلاب، مقابله با شبهات و حضور مؤثر در جامعه آماده می‌کند.

نسل جوان نیازمند آموزش کاربردی و ساده قرآن است

استاد محسن قرائتی، مفسر و پژوهشگر قرآن کریم، در مراسم آموزشی و تبیینی مراکز «معارف اسلام ناب» با تأکید بر اهمیت سخنرانی کوتاه، مفید و مؤثر در انتقال معارف دینی به نسل جوان، گفت: نسل نو نیاز دارد تا معارف اسلام و قرآن به زبانی ساده، کوتاه و قابل فهم ارائه شود. سخنرانی‌های طولانی و پیچیده، اثرگذاری لازم را ندارد و گاهی جوانان را از فهم مطالب دینی دور می‌کند.
قرائتی با اشاره به تجربه خود در فعالیت‌های تبلیغی قبل و بعد از انقلاب، افزود: «امیرالمؤمنین علیه‌السلام در نامه‌ها و کلمات قصار خود، نکات عمیق بسیاری دارد، اما بیان این نکات باید به گونه‌ای باشد که نسل امروز بتواند با آن ارتباط برقرار کند.» او به اهمیت استفاده از کلمات ساده و متن قابل تشخیص در آموزش دینی اشاره کرد و یادآور شد که سخنرانی‌ها حتی در برنامه‌های تلویزیونی باید کوتاه و پرمحتوا باشد تا تأثیرگذار باشد.
قرائتی تأکید کرد: آموزش قرآن و نهج‌البلاغه به نسل جوان نیازمند تفسیر ساده و عملی است و باید به گونه‌ای باشد که بتواند در چند دقیقه، پیام اصلی را منتقل کند و دانش‌آموزان و دانشجویان با آن ارتباط برقرار کنند. آموزش باید با اخلاص و تمرکز بر مفاهیم کاربردی و قابل فهم انجام شود و این مسیر، هم موجب رشد معرفتی و هم تقویت ایمان جوانان خواهد شد.

ترکیب تخصص و سلوک اجتماعی، کلید موفقیت جوانان

دکتر محمدرضا مخبر دزفولی، رئیس فرهنگستان علوم، در مراسم افتتاح مراکز «معارف اسلام ناب» بر ضرورت توسعه همزمان دانش عمومی و تخصصی در نسل جوان تأکید کرد و این مراکز را فرصتی بی‌نظیر برای تربیت نسل مؤمن، عدالت‌خواه و اثرگذار دانست.
مخبر به استعداد و توانمندی بالقوه نسل جوان ایران اشاره کرد و افزود: مطالعات بین‌المللی و رتبه‌بندی‌های علمی نشان می‌دهد که جوانان ایرانی از نظر ضریب هوشی و توان علمی در میان بالاترین رتبه‌های جهان هستند. چالش اصلی این است که چگونه این ظرفیت عظیم علمی و فکری را در خدمت پیشرفت جامعه و تربیت انسانی متعهد، مؤمن و اثرگذار قرار دهیم.
او افزود: «این مراکز به جوانان کمک می‌کنند تا علاوه بر یادگیری مفاهیم دینی و علمی، مسئولیت‌پذیری اجتماعی و توان اثرگذاری بر جامعه را بیاموزند. هر فرد در مسیر خود مأموریت‌هایی عملی دریافت می‌کند که می‌تواند با خانواده، دوستان و جامعه خود شروع به پیاده‌سازی آموزه‌ها کند و اثرگذاری ملموس ایجاد نماید.

آموزش اخلاق و عمل، کلید ساخت جامعه پیشرو

حجت‌الاسلام محمدعلی جاودان، استاد اخلاق و مدرس حوزه، در مراسم آموزشی و افتتاح مراکز «معارف اسلام ناب» با تأکید بر اهمیت تربیت اخلاقی و اثرگذاری اجتماعی جوانان، این برنامه‌ها را فرصتی کم‌نظیر برای رشد فردی و جمعی نسل آینده دانست.
جاودان تأکید کرد که این مراکز می‌توانند شور و انگیزه جوانان را در مسیر درست هدایت کنند و افزود: این آموزش‌ها، علاوه بر اثرگذاری بر فرد، آینده کشور را نیز متحول می‌کند و نتایج آن به نسل‌های بعد منتقل خواهد شد.
او افزود: دانشجویان و جوانان، از تحصیل در دانشگاه‌ها و مدارس، تجربه‌های تخصصی کسب می‌کنند، اما آنچه اهمیت دارد، توانایی به کارگیری این دانش در زندگی واقعی و جامعه است. این برنامه‌ها مسیر روشن و عملی برای تحقق این هدف ایجاد کرده‌اند.
حجت‌الاسلام جاودان در پایان اظهار داشت: این برنامه‌ها با تکیه بر اخلاق، تعهد، آموزش عملی و سلوک اجتماعی، به جوانان امکان می‌دهد تا نقشی واقعی در ساخت جامعه‌ای مومن، عدالت‌محور و پیشرو ایفا کنند. تلاش و صبر در این مسیر، پاداش بزرگ برای فرد و جامعه به همراه خواهد داشت و اثرات آن به نسل‌های آینده منتقل خواهد شد.

معرفی آثار جدید معارف توحیدی و ولایی 

در آیین افتتاح مراکز «معارف اسلام ناب»، از مجموعه‌ای از مجلدات آموزشی که مبنای تدریس در این مراکز قرار گرفته‌اند، با حضور مسئولان و اساتید حوزه و دانشگاه رونمایی شد. در این مراسم، حجت‌الاسلام محمد قمی، رئیس سازمان تبلیغات اسلامی، به همراه حجت‌الاسلام حمید ملکی قائم‌مقام حوزه علمیه؛ حجت‌الاسلام محمدی استاد حوزه و دانشگاه؛ و محمدرضا مخبر دزفولی، رئیس فرهنگستان علوم از این آثار جدید رونمایی کردند. 
این مجموعه در دو گروه نوجوانان و جوانان تدوین شده و با یک سیر فکری منسجم، مبتنی بر معارف توحیدی، ولایی، انقلابی و معنوی طراحی شده است. تدوین‌کنندگان تلاش کرده‌اند مفاهیم عمیق اعتقادی را به زبانی روان و کاربردی ارائه دهند تا مقدمات فهم معارف دینی برای نسل جوان ساده‌تر و قابل‌دسترس‌تر شود. 
پنج مجلد هم ویژه حوزه نوجوانان در این مراسم رونمایی شد که به‌عنوان پایه‌های آموزشی مراکز معارف اسلام ناب مورد استفاده قرار خواهد گرفت. همچنین مجموعه آثار ویژه جوانان نیز معرفی شد که با ساختاری مرحله‌به‌مرحله، مسیر تربیت اعتقادی و فکری را دنبال می‌کند.
این آثار با هدف مصون‌سازی فکری نوجوانان و جوانان در برابر فتنه‌ها و آسیب‌های فکری دوران معاصر تدوین شده‌اند و تلاش شده با تکیه بر آموزه‌های اهل‌بیت (ع)، بستری برای حرکت به سمت «تمدن نوین اسلامی» فراهم شود.