امام خامنه‌ای توجه‌ به قرآن را از سطح توصیه فردی به سطح تمدنی ارتقا داد

به گزارش روابط عمومی سازمان تبلیغات اسلامی، میان ساحت‌های گوناگون شخصیت شهید آیت‌الله العظمی خامنه‌ای، یکی از برجسته‌ترین ابعاد، انس عمیق، اشراف علمی و تسلط کم‌نظیر ایشان بر قرآن کریم و علوم قرآنی است. اگرچه علاقه‌مندی و صاحب‌نظری ایشان در حوزه شعر و ادبیات، سال‌ها از طریق دیدار‌های ادبی و رسانه ملی برای عموم شناخته شده بود، اما جایگاه ممتاز ایشان در حوزه معارف قرآنی و پیوند وثیق میان قرآن کریم و راهبری جامعه اسلامی، آن‌گونه که باید، برای افکار عمومی تبیین نشده بود.

رهبر شهید انقلاب اسلامی نه‌ تنها در عرصه سیاست و مدیریت کلان، بلکه در میدان تدبر، فهم و به‌ کارگیری آیات الهی در متن زندگی فردی و اجتماعی، الگویی کم‌نظیر به‌ شمار می‌رفت. بررسی بیانات و رویکرد‌های ایشان نشان می‌دهد که قرآن برای وی صرفاً کتاب تلاوت و استناد نبود، بلکه منبع اصلی تحلیل، تصمیم‌سازی و جهت‌دهی به حرکت جامعه اسلامی محسوب می‌شد.

در همین راستا و به‌ منظور واکاوی ابعاد قرآنی شخصیت رهبر شهید انقلاب اسلامی، با حجت‌الاسلام علی تقی‌زاده، رئیس سازمان دارالقرآن الکریم، به گفت‌و‌گو نشسته‌ایم تا از منظر یک فعال و مدیر قرآنی، نسبت میان رهبری و قرآن در سیره آن شخصیت بزرگ را مورد بررسی قرار دهیم.

وی با اشاره به ابعاد مختلف شخصیت قرآنی رهبر معظم انقلاب اظهار کرد: اگر بخواهیم نسبت رهبر شهید با قرآن کریم را دقیق و منظومه‌ای تحلیل کنیم، باید میان دو ساحت مهم تفکیک قائل شویم؛ یک ساحت «خواندن، مهارت و فنون قرآنی» و ساحت دیگر «عمل به قرآن». بسیاری ممکن است در حوزه تلاوت، حفظ یا حتی تفسیر سرآمد باشند، اما آنچه شخصیت رهبر انقلاب را ممتاز می‌کند، جمع میان همه این مراتب و در نهایت رسیدن به قله «عمل به قرآن» است.

وی ادامه داد: رهبر معظم انقلاب در فضای تلاوت قرآن، آشنایی با نغمات و فنون، انس مستمر با آیات، توجه به حفظ و اهتمام به فهم و تدبر، همواره الگو بودند. جلسات قرآنی ایشان با قاریان و حافظان، تنها یک جلسه تشریفاتی یا مناسبتی نبود؛ بلکه محفلی برای ارتقای سطح فنی، معنوی و معرفتی جامعه قرآنی کشور محسوب می‌شد. ایشان با دقت به لحن، تجوید، وقف و ابتدا و حتی انتخاب آیات توجه داشتند و این نشان می‌دهد که ارتباط‌شان با قرآن، ارتباطی عمیق، دقیق و تخصصی بوده است.

رئیس سازمان دارالقرآن الکریم با بیان اینکه رهبر انقلاب در حوزه فهم و تدبر نیز نگاه راهبردی داشتند، تصریح کرد: تأکید ایشان همواره این بود که جامعه قرآنی نباید در مرحله تلاوت و مسابقات متوقف بماند، بلکه باید به سمت فهم، تدبر و در نهایت «پیاده‌سازی مفاهیم قرآنی در زندگی فردی و اجتماعی» حرکت کند. این نگاه، یک نگاه تحولی بود؛ یعنی قرآن از حاشیه به متن زندگی بازگردد.

تقی‌زاده با اشاره به مهم‌ترین ویژگی قرآنی رهبر معظم انقلاب گفت: به باور من، برجسته‌ترین شاخصه ایشان «راهبری قرآنی» بود. ایشان بار‌ها در سخنرانی‌های رسمی و عمومی تصریح کردند که در تصمیم‌سازی‌ها و جهت‌دهی‌های کلان، به آیات قرآن استناد می‌کنند و مسیر حرکت را براساس مفاهیم قرآنی تنظیم می‌نمایند. این نکته بسیار مهم است؛ زیرا نشان می‌دهد قرآن برای ایشان صرفاً کتاب تبرک یا استناد خطابی نبود، بلکه منبع راهبرد، منطق حکمرانی و چارچوب تحلیل مسائل کشور و جهان محسوب می‌شد.

وی افزود: در بسیاری از بزنگاه‌های حساس سیاسی، اجتماعی و فرهنگی، اگر به بیانات رهبر معظم انقلاب مراجعه کنیم، می‌بینیم که تحلیل‌ها و توصیه‌های ایشان مستند به آیات قرآن کریم است؛ از موضوع مقاومت و ایستادگی گرفته تا بحث امید، وحدت، صبر، نصرت الهی و آینده روشن امت اسلامی. این همان پیوند عمیق میان «متن قرآن» و «صحنه زندگی» است که ایشان عملاً به نمایش گذاشتند.

رئیس سازمان دارالقرآن الکریم با بیان اینکه رهبر انقلاب در همه مراتب قرآنی نمره ممتاز داشتند، گفت: از مقدمات، یعنی انس و تلاوت، تا مراتب بالاتر همچون فهم، تدبر، تفسیر و نهایتاً عمل، ایشان در همه این ساحت‌ها پیشرو بودند. اما آنچه این منظومه را کامل می‌کند، تبدیل معارف قرآنی به الگوی مدیریت و راهبری جامعه است. در واقع، ایشان قرآن را از سطح توصیه‌های فردی به سطح تمدنی ارتقا دادند.

تقی‌زاده ادامه داد: یکی از تلاش‌های مستمر رهبر انقلاب این بود که جامعه قرآنی کشور را نیز به همین نقطه برسانند؛ یعنی از فعالیت‌های پراکنده و جزیره‌ای عبور کنیم و به یک جریان‌سازی منسجم در حوزه عمل به قرآن دست یابیم. تأکید ایشان بر تربیت حافظان قرآن، برگزاری کرسی‌های تلاوت، توسعه جلسات خانگی قرآن و نیز توجه به تفسیر‌های کاربردی، همه در راستای همین هدف کلان بود.

وی با اشاره به یکی از جلسات پایانی رهبر انقلاب با جامعه قرآنی اظهار کرد: نکته معنادار این است که یکی از جلسات مهم و تأثیرگذار ایشان در ماه‌های پایانی عمرشان با قاریان و فعالان قرآنی برگزار شد.