مساجد در خط مقدم جنگ نرم؛ از حفظ حضور مردم تا سازماندهی جهاد تبیین

به گزارش روابط عمومی سازمان تبلیغات اسلامی، در روزهایی که سایه جنگ بر زندگی مردم سنگینی می‌کند، میدان اصلی نه‌فقط در جغرافیای نبرد، که در بطن محله‌ها و میان مردم شکل می‌گیرد؛ جایی که مساجد، بار دیگر به‌عنوان کانون‌های هویت‌بخش و جریان‌ساز، نقش خط مقدم را برعهده گرفته‌اند. در این میان، بنیاد هدایت با تمرکز بر ارتقای کارکرد اجتماعی مسجد و توانمندسازی امامان محله، تلاش کرده است این ظرفیت مردمی را به‌صورت هدفمند سازماندهی و تقویت کند. آنچه در ادامه می‌خوانید، روایت حجت‌الاسلام نیما حجت الاسلام کریمی، مسئول عملیات بنیاد هدایت، از اقدامات این مجموعه در ایام جنگ رمضان است؛ روایتی از یک عملیات با دو مأموریت مشخص: حفظ حضور مردم در میدان و سازماندهی این حضور برای تحقق جهاد تبیین.

مساجد جریان‌ساز؛ از ارتباط‌های عمیق تا نبض میدان

حجت‌الاسلام نیما حجت الاسلام کریمی، مسئول عملیات بنیاد هدایت با تأکید بر اینکه اصل کار در مورد مساجد، جریان‌سازی است، توضیح می‌دهد: بنیاد هدایت از سال‌های گذشته با طیفی از مساجد در کشور ارتباط داشته است؛ ارتباطی که در برخی موارد عمیق و مستمر و مبتنی بر آموزش و پشتیبانی مستقیم بوده و در برخی دیگر در سطح ارائه آموزش‌های عمومی و خدمات محدودتر تعریف می‌شده است.

وی می‌گوید: در جریان جنگ رمضان، بخشی از همین مساجد شاخص و الگو که پیش‌تر ارتباط عمیق‌تری با بنیاد هدایت داشته‌اند، در شهرستان‌های مختلف فعال شده و نبض میدان و جریان عمومی را در دست گرفته‌اند.

به گفته او، اگرچه مدیریت کامل جریان‌های اجتماعی در یک شهرستان الزاماً در اختیار مساجد نیست، اما کنشگران فعال مسجدی نقش مهمی در شکل‌دهی به این جریان‌ها ایفا کرده‌اند.

مسئول عملیات بنیاد هدایت با اشاره به شکل‌گیری یک اتمسفر جدید در پی حضور گسترده مردم در میدان، می‌گوید: این مجموعه با مساجد جریان‌ساز وارد ارتباط مجدد شده تا این موج را یک مرحله ارتقا دهد.

وی تأکید می‌کند:حضور مردم در میدان، خود یک کنش مهم و اثرگذار است، اما می‌توان آن را ارتقا داد. به همین منظور، بنیاد هدایت یک دوره آموزشی ویژه طراحی کرده که در آن، علاوه بر امام مسجد، نقش‌های مختلفی تعریف شده است؛ از جمله خبرنگار محله، مسئول رسانه، بانوان کنشگر، راویان مسجد و مسئول نوجوانان.

حجت الاسلام کریمی توضیح می‌دهد:در این چارچوب، تلاش شده تا هر یک از این نقش‌ها با استفاده از ظرفیت‌های موجود و آموزش‌های ارائه‌شده، فعالیت خود را توسعه دهند؛ از برگزاری هیأت‌های تبیینی نوجوانان گرفته تا تقویت روایت‌گری و ارتباط با اساتید این حوزه، و نیز ارتقای فعالیت‌های رسانه‌ای در سطح محله.

وی با اشاره به مأموریت اصلی سازمان تبلیغات اسلامی، تأکید می‌کند:آموزش‌های ارائه‌شده به امامان جماعت، بر راهبری جهاد تبیین متمرکز بوده است. به گفته حجت الاسلام کریمی، هدف این بوده که امام محله بتواند از ظرفیت ایجادشده در میان مردم، برای شکل‌دهی به یک حرکت هدفمند در حوزه تبیین استفاده کند.

زندگی در شب‌های جنگ؛ طرحی برای حفظ گرمای میدان

حجت الاسلام کریمی در ادامه به طرحنامه زندگی در شب‌های جنگ اشاره می‌کند و آن را تلاشی برای حفظ و استمرار جریان شکل‌گرفته در محله‌ها می‌داند. او می‌گوید: با توجه به احتمال خستگی و کاهش انگیزه در میان مردم و کنشگران، بنیاد هدایت تلاش کرده با ارائه ایده‌ها و پشتیبانی‌های مستمر، میدان را گرم نگه دارد.

به گفته او، این پشتیبانی‌ها از طریق ارتباطات مجازی، تلفنی و حضوری و همچنین ارسال بسته‌های روزانه محتوایی و ایده‌ای به امامان و کنشگران انجام شده است؛ بسته‌هایی که شامل محورهای روز، اخبار، شعارها و محتوای تبیینی بوده و به آن‌ها کمک می‌کند تا ارتباط خود با مردم را حفظ و تقویت کنند.

حجت الاسلام کریمی در ادامه به تشریح بسترهای محتوایی این پشتیبانی‌هامی‌پردازد و می‌گوید: ما سعی می‌کنیم در کانال خانه امام به‌صورت روزانه بسته‌ای از یک حرکت جاری، محور هر روز، اخبار روز، شعارهای قابل استفاده و تبیین‌های مرتبط را برای امامان و کنشگران آماده کنیم تا بتوانند از این محتواها برای ارتباط بامردم، بیان مسائل و راهبری جریان استفاده کنند.

وی اضافه می‌کند: همچنین برای خود امامان، محتوای مکتوب یا منبری مورد نیاز نیز در همین کانال بارگذاری می‌شود تا در موقعیت‌های مختلف از آن بهره ببرند.

مسئول عملیات بنیاد هدایت با اشاره به دیگر بسترهای پشتیبانی محتوایی ادامه می‌دهد: در کانال حسینیه هدایت نیز تلاش شده تحلیل‌های روز و محتوای مورد نیاز برای جهاد تبیین که این افراد در مأموریت خود به آن احتیاج دارند، فراهم شود.

به گفته او، ایده‌های میدانی و پیشنهادهایی که برای استمرار این مسیر ضروری است نیز از طریق کانال اخبار میدان در اختیار کنشگران قرار می‌گیرد.

حجت الاسلام کریمی تأکید می‌کند: در کانال اخبار هدایت نیز تلاش می‌کنیم روایت‌هایی که از میدان می‌رسد و اخباری که مساجدمنتقل می‌کنند را تا حد امکان پوشش دهیم.

مسئول عملیات بنیاد هدایت با تأکید بر اینکه تمامی این اقدامات در قالب یک عملیات با عنوان لبیک یا خامنه‌ای تعریف شده، تصریح می‌کند که این عملیات دو بخش اصلی دارد:بخش نخست، حفظ حضور مردم در میدان است که از طریق طرحنامه زندگی در شب‌های جنگ و ایده‌های مرتبط دنبال شده؛ و بخش دوم، سازماندهی و استفاده از این ظرفیت مردمی در راستای مأموریت جهاد تبیین است که با ارائه آموزش‌ها، ایده‌ها و پشتیبانی‌های لازم پیگیری می‌شود.

۱۳۰۰ مسجد در میدان؛ ارتباطی سراسری در بستر محدودیت‌ها

حجت الاسلام کریمی درباره گستره اجرای این برنامه‌ها می‌گوید: تاکنون ۱۳۰۰ مسجد در سراسر کشور شناسایی شده و با آن‌ها ارتباط برقرار شده است. این ارتباط از طریق تماس تلفنی و جلسات مجازی آغاز شده و برای همه این مساجد، بسته‌های آموزشی به‌صورت روزانه ارسال می‌شود.

وی توضیح می‌دهد: به‌دلیل محدودیت در سامانه‌های ارتباطی، ارسال این محتواها عمدتاً از طریق پیام‌رسان ایتا و به‌صورت مستقیم برای امامان انجام می‌شود و در عین حال، آن‌ها به کانال‌های مختلف نیز ارجاع داده می‌شوند.

به گفته وی، این پوشش در سطح کل کشور بوده و تلاش شده در هر شهرستان، دست‌کم یک مسجد جریان‌ساز فعال باشد.

از تردید تا همراهی؛ روایت بازخوردهای میدانی

مسئول عملیات بنیاد هدایت درخصوص بازخوردها می‌گوید: در ابتدای کار، به‌ویژه نسبت به طرحنامه زندگی در شب‌های جنگ، برخی تردیدها وجود داشته و همه ضرورت آن را درک نمی‌کردند. اما با طولانی‌تر شدن شرایط جنگی و افزایش شب‌های جنگ، نیاز به چنین برنامه‌هایی بیشتر احساس شده است.

وی تأکید می‌کند:به‌تدریج، مساجد، هیأت‌ها، ائمه جمعه و دیگر فعالان شهرستانی از این ایده‌ها استفاده کرده‌اند و اکنون می‌توان نشانه‌های آن را در میدان مشاهده کرد؛ از برپایی موکب‌ها و فعالیت‌های نوجوانان گرفته تا ارائه خدمات رایگان و دیگر اقدامات اجتماعی که در طرحنامه پیش‌بینی شده است.

تداوم مسیر؛ جهاد تبیین، فراتر از جنگ

حجت الاسلام کریمی در پایان با اشاره به برنامه‌های آینده بنیاد هدایت تصریح می‌کند: بخش دوم این عملیات، یعنی مأموریت جهاد تبیین، صرفاً محدود به شرایط جنگی نیست. چه جنگ ادامه پیدا کند و چه به آتش‌بس یا شرایط دیگر منتهی شود، این مأموریت همچنان یک نیاز اساسی خواهد بود.

وی تأکید می‌کند:بنیاد هدایت این مسیر را در ماه‌های آینده نیز ادامه خواهد داد و تلاش خواهد کرد با تکیه بر ظرفیت مساجد و مردم، این جریان را حفظ و تقویت کند.