دستورالعمل ساماندهی به عزاداری ایام محرم سال ۱۴۰۵ منتشر شد

به گزارش روابط عمومی سازمان تبلیغات اسلامی، سازمان هیات و تشکل‌های دینی دستورالعمل ساماندهی و تعالی بخشی به عزاداری ایام محرم سال 1448 هجری قمری را اعلام کرد. متن کامل این دستورالعمل به شرح زیر است؛

بسم الله الرحمن الرحيم
دستور العمل ساماندهی و تعالی بخشی به عزاداری ایام محرم الحرام سال ۱۴۴۸ هجری قمری ۱۴۰۵ هجری شمسی)

موضوع: تبیین راهبردها، اصول و دستورالعمل‌های اجرایی برگزاری مراسم عزاداری محرم مخاطبین نمایندگان ولی فقیه و ائمه جمعه مراکز استانها استانداران سراسر کشور مدیران کل سازمان تبلیغات اسلامی و سایر دستگاه های ذی ربط

مقدمه تبیین رویکرد کلان
عاشورا و حماسه حسینی، نقطه کانونی هویت دینی و ملی و سرچشمه جوشان ،غیرت، آزادگی و انسجام اجتماعی است. در شرایط کم نظیر کنونی که جامعه نیازمند تقویت همبستگی ملی و حضور آگاهانه در صحنه است، ایام محرم فرصتی بی بدیل برای تجلی این وحدت و اقتدار مردمی فراهم می آورد.

هیأت در عمل قدرتمندترین و مؤثرترین زیست بوم رسانه ای و ارتباطی کشور است که به طور مستقیم با قلب و ذهن مردم سخن می میگوید این نهاد با در هم آمیختن «محتوا» با «هنر» و «معنویت، پیامهایی تولید می کند که نه تنها شنیده، بلکه عمیقاً احساس و درونی می شوند و به سرعت در شبکه اجتماعی خانواده محور کشور تکثیر می گردند. در عصری که مخاطب از پیامهای رسمی و خشک گریزان است هیأت به عنوان یک کانال ارتباطی بی واسطه و معتبر میتواند هر ایده و هدفی را به باور و مطالبه ای همگانی تبدیل کند اقامه ،شعائر امری فراتر از «برگزاری صرف مراسم بوده؛ به معنای برافراشتن پرچم حقیقت در منظر عمومی و تبدیل شهر به یک نمایشگاه زنده از ارزشهای عاشورایی است.

تجمعات شبانه مردم ایران که از نخستین روزها و شبهای دفاع مقدس سوم با بعثت عمومی مردم مؤمن انقلابی در سراسر کشور آغاز شد برگ برنده ایران در مقابل رژیم تروریستی آمریکا و رژیم جعلی صهیونیستی بود؛ امری که دوست را به تحسین و دشمن را به حیرت واداشت و به تعبیر رهبر عزیز انقلاب این شما مردم بودید که کشور را رهبری و اقتدار آن را ضمانت کردید» و «نباید با اعلام بناء بر مذاکرات با دشمن تصور شود که حضور در خیابانها لازم نیست بلکه اگر بر فرض ضرور تا نوبت دوره سکوت صحنه نبرد نظامی رسیده باشد، وظیفه آحاد مردمی که امکان حضور در میادین و محلات و مساجد را دارا هستند سنگین تر از قبل به نظر می رسد. این بعثت مردم که توسط امام شهیدمان پیش بینی شده بود آغازگر فصل جدید انقلاب اسلامی گردید.

هدف

این پروتکل به منظور احیای نقش راهبردی عزاداری محرم و تقویت ارتباط هیأت با میدان تدوین گردیده و رویکرد اصلی آن، تقویت توأمان تجمعات شبانه مردم و هیأتها در صحنه عزای حسینی است. مقتضی است کلیه دستگاه های ذی ربط در جهت تحقق این رویکرد گام بردارند.

ماده ۱ مبانی و اصول حاکم
 اصل ۱-۱ تقویت حضور مردم در خیابان راهبرد اصلی تسهیل و تقویت حضور سازمان یافته معنادار و باشکوه مردم در میادین و خیابانهای اصلی شهرها به عنوان نماد وحدت و اقتدار امت اسلامی است.

اصل ۱-۲. عدم غفلت از هیئات مسقف برنامه های عزاداری در مساجد حسینیه ها و تکایا، به عنوان هسته اولیه و کانون معرفتی و معنوی باید با قوت حفظ و تقویت شوند حضور خیابانی، امتداد طبیعی و نقطه اوج تجلی بیرونی هیأت است و این دو مکمل یکدیگرند، نه جایگزین اصل ۱-۳ به رسمیت شناختن تنوع و هویتهای بومی هرگونه رویکرد منجر به یکسان سازی، ادغام دستوری و صنعتی سازی هیئات ممنوع است. تنوع سنتها سلایق روشها و خرده فرهنگهای محلی در عزاداری یک فرصت است و باید از تکثر هیئات و دسته های کوچک اما اصیل صیانت شود.

 اصل ۱-۴ نقش تسهیل گری و بسترسازی نهادها وظیفه اصلی نهادهای حاکمیتی، ممکن سازی و «تسهیل گری برای کنشگری مردمی است نه تصدی گری و مدیریت مستقیم. دستگاه ها باید موانع را از پیش پای هیأت ها و میادین برداشته و بستر رشد طبیعی آنها را فراهم آورند.

ماده ۲ راهبردهای اجرایی برای انواع هیآت

به منظور تحقق اصول فوق هیئات مختلف بر اساس ساختار و زمان بندی خود به اتخاذ راهبردهای زیر تشویق و هدایت می شوند بخش عمده ای از هیئات مانند هیئات روزانه و هیئات جوانان که در ساعات پایانی شب برگزار می شوند) تداخلی با ساعات هیئات میدانی ( تجمعات شبانه ( ندارند؛ لذا به شکل مرسوم خود برگزار خواهند شد؛ تنها توصیه می گردد تا با مخاطبان خود برای حضور هماهنگ در یک میدان یا خیابان اصلی شهر قرار گذاشته، و به تقویت آن تجمع کمک کنند.

تبصره مهم زمان همه تجمعات، از روال جاری در ماه اردیبهشت مقداری بین ۳۰ تا ۹۰ دقیقه) به تأخیر بیفتد تا امکان الحاق هیأت‌های شامگاهی و مساجد به تجمع فراهم گردد. همچنین مدت زمان آن نیز مقداری بین ۳۰ تا ۶۰ دقیقه) کاهش یابد تا ضمن مراعات حال شهروندان هیأتهای دیروقت نیز امکان برگزاری مراسم را داشته باشند.

تبصره ۲: با توجه به پیش بینی تأثیر مثبت ایام عزای سالار شهیدان در افزایش رونق تجمعات؛ راه اندازی میادین جدید، با در نظر گرفتن شرایط و اقتضائات محلی و در صورت عدم تضعیف میادین قبلی، مطلوب است.

تبصره ۳: با توجه به امکان وقوع حوادث و حالات مختلف در فاصله زمانی تا ایام محرم (اعم از جنگ و صلح و توقف آتش یا اغتشاشات و...) نیاز است تا با هماهنگی بسیج و نهادهای ذی ربط امنیتی اقدامات لازم تدبیر شود.

ماده ۴ رفع تعارض حل اختلاف و موارد پیش بینی نشده با توجه به تنوع بسیار بالای انواع هیأتها و تجمعات ممکن است برخی حالات در این دستورالعمل از قلم افتاده باشد، همچنین ممکن است اقتضای عمل در برخی از مناطق از نظر دورمانده ،باشد در این حالات مقتضی است هیأتی متشکل از مدیر محترم تبلیغات اسلامی شهرستان رئیس شورای هیأتهای مذهبی شهرستان و نماینده شورای هماهنگی تبلیغات شهرستان با مبنا قرار دادن اصول مصرح در ماده یک، به تدبیر و تمشیت امور بپردازند. (لازم است منویات امام جمعه محترم هر بخش، در نظر گرفته شود)

تبصره ۱ برنامه های تاسوعا و عاشورا با توجه به تنوع و اقتضائات بسیار گسترده در اقصی نقاط کشور، قابلیت تنظیم دستور العمل واحد ندارد در صورت نیاز به مداخله تلاش شود تا با چارچوب کلی همین دستور العمل، بهترین روش و شیوه طراحی و اعمال گردد.

تبصره ۲: با توجه با اقتضانات آتی ابلاغیه های متناسب از طرف ستاد مرکز صادر خواهد شد که لازم است به شکل فوری در مورد عملیاتی شدن آن تدبیر شود. مؤخره انتظار میرود محرم پیش رو، نقطه عطفی در احیای هیأت در نقش تاریخی خود به عنوان محور انسجام اجتماعی و تجلی اقتدار معنوی جامعه باشد. از همه دستگاهها انتظار میرود با روحیه همدلی و خدمتگزاری، در راستای تحقق این هدف والا که همان اقامه عزای حقیقی برای سید و سالار شهیدان حضرت اباعبدالله الحسین (علیه السلام) است نهایت تلاش خود را به کار گیرند.