نورباران بانور

به گزارش روابط عمومی سازمان تبلیغات اسلامی، از همان ابتداي فعاليت بنياد هدايت ذيل نظر سازمان تبليغات اسلامي، مسئولان اين بنياد در پي ايجاد شبكه براي شناسايي  و همراه سازي كنشگران مسجدي بودند. بخش مهمي از اين كنشگران را بانوان تشكيل مي‌دهند، چه شريكة‌الامام‌ها و چه بانوان نمازگزار و بسيجي و ديگر خانم‌هايي كه مسجد، سهمي درخور در زندگي آنها دارد. با چنين هدفي، «مهرواره بانور» ویژه بانوان شریکة الامام و بانوان فعال مساجد و کانون‌های فرهنگی، با هدف حل مسائل حوزه خانواده، از تابستان سال 1401 کلید خورد و تاكنون 3 دوره از اين مهرواره، برگزيدگان خود را معرفي كرده است. در حال حاضر و بنا به گفته مریم زادقاسمی، دبیر ستاد مرکزی مهرواره بانور، بيش از 50 هزار نفر در اين شبكه حضور دارند. با اين وجود، مهرواره بانور تنها فعاليت بنياد هدايت براي بانوان نيست. راديو بانور، رسانه اي صوتي است كه با توليد پادكست‌هاي شنيدني، تجربه‌های بانوان كنشگر مسجدي را روايت كرده و با اين روش، الگوسازي مي‌كند. درعين حال در اين سال‌ها بنياد هدايت براي توانمندسازي بانوان طلبه و علاقمندان به تبليغ اسلام ناب، فعاليت‌ها و عمليات‌هاي متعددي داشته كه هركدام به سهم خود موثر بوده‌اند. در ادامه با مهرواره بانور وبخشي از فعاليت‌هاي بنياد هدايت كه براي بانوان صورت گرفته بيشتر آشنا مي‌شويم.

ظرفيت عظيم زنان مسجدي
مريم زادقاسمي، دبیر ستاد ملی مهرواره بانور و مدیر دفتر امور بانوان بنیاد هدایت
*هدف و مأموریت مهرواره بانور، توانمندسازی شبکه بانوان مسجدی است که هم راستا با رویکرد بنیاد هدایت در تعالی شبکه امامت قرار دارد. یکی از مهمترین ارکان مسجد کنشگران مسجد هستند و دفتر بانوان بنیاد هدایت وظیفه خود می‌داند در حوزه توانمندسازی کنشگران زن مسجدی اقدامات لازم را انجام دهد چرا که اساساً بنیاد هدایت مجموعه توانمندساز است.
*ظرفیت بزرگی از زنان مسجدی در حال باز کردن گره‌های زندگی مردم هستند و بسیاری از مسائلی که در انقلاب اسلامی وجود دارد به دست بانوان مسجدی در حال باز شدن است، اما این افراد نه دیده می‌شوند و نه شناخته شده هستند. وظیفه دانستیم ضمن شناسایي، هویت‌بخشی و تکریم این عزیزان و ترویج گفتمان بانوی مسجدی در جهت ارتقا و توانمندسازی، گامی برداریم و با این حركت، جایگاه بانوان مسجدي را تقويت كنيم. 
*در استان‌های سراسر کشور نمایندگان و تعداد زیادی رابطین داریم که به بسیاری از بانوان مسجدی دسترسی دارند، بخشی از مراحل توانمندسازی از طریق اداره کل تبلیغات اسلامی استان انجام می‌شود و برخی برنامه‌ها نیز در سطح ملی با برگزاری رویدادهای مختلف آموزشی توسط دفتر بانوان بنیاد هدایت اجرا خواهد شد.
*بسیاری از بانوان شركت كننده در رویدادهای مختلف، ارتقاي سطح بینش و نگرش و هم سطح عملکرد داشتند و از تجربیات هم استفاده کرده و گروه‌هایی را شکل دادند. تیم اندیشه ورز ما متناسب با نیازها، شناخت و شناسایی که از میدان دارد، با توجه به مسائل روز و حساسیت‌های انقلاب اسلامی عملیاتی را طراحی می‌کنند و سپس این طراحی توسط تیمی از ستاد به اجرا در می‌آید، ما در این کار از ظرفیت شبکه راهیاری هم استفاده می‌کنیم، علاوه بر این بسیاری از شرکت کنندگان در دوره‌های قبل بانور سفیران ما هستند و صدای ما را به گوش مسجدی‌ها می‌رسانند.
*هدف مهرواره بانور، تشکیل ۱۰ هزار «نانورسانه» است؛ بدین معنا که هر بانوی شرکت‌کننده موظف است یک صفحه یا کانال در پیام‌رسان‌های مختلف مانند تلگرام، اینستاگرام یا بله راه‌اندازی کرده و حداقل ۲۰۰ نفر از اطرافیانش را جذب این فضا کند.

نخستين بانور؛ با موضوع خانواده
 مهرواره با نور از تابستان 1401 براي دو محور فراخوان داد. بخش نخست مربوط به حل مسئله بود و شامل 7 محور و ۴۴ مسئله مرتبط با خانواده می‌شود. این محورها عبارت بودند از؛ ازدواج و تشکیل خانواده، روابط زوجین، فرزندآوری، فرزندپروری، سبک زندگی، اقتصاد در خانواده و سلامت در خانواده. محور دوم مربوط به بخش روایت و خاطره نویسی شامل خاطرات زندگی تبلیغی بانوان شریکة‌الامام و کنشگران فعال حوزه خانه و خانواده می‌شد. 
مريم زادقاسمي، عضو دفتر امور بانوان بنیاد هدایت، مهمترین هدف این مهرواره را ایجاد انگیزه فعالیت در همسران امامان، شناسایی و توانمندسازی شبکه شریکة الامام و تلاش برای سالم سازی محیط خانواده و فعال سازی ظرفیت زنان برای حل مسائل حوزه خانواده دانسته و دراين‌باره گفته بود: «ممکن است تعدادی از بانوان شریکة الامام وجود داشته باشند که در حال حاضر شرایط انجام کار میدانی را نداشته باشند؛ اما بانوان توانمندی هستند که زندگی تبلیغی را نیز تجربه کرده‌اند، این افراد قشر ارزشمندی هستند که ممکن است روایت‌های خواندنی از زندگی تبلیغی خود داشته باشند، لذا برای این دسته از بانوان نیز در سایت مهرواره بانور بخشی به نام خاطره نویسی طراحی شده تا خاطرات خود را در آن ثبت کرده و به اشتراک بگذارند. حضور بانوان فعال مساجد و کانون‌های فرهنگی در این مهرواره در کنار بانوان شریکة الامام، می‌تواند حس رقابت را برای افراد ایجاد کند و مهرواره را به میدانی برای یک مسابقه جدی تبدیل کند و به همین دلیل قرار است این دسته از بانوان نیز در مهرواره بانور امکان ثبت مسئله داشته باشند.»
اين مهرواره در گام اول توانست حدود 35 هزار بانوي كنشگر مسجدي در سطح كشور را شناسايي كند. در پايان۱۳۴ برگزیده ملی (۱۴ نفر برگزیده بخش خاطره نویسی و ۱۲۰ نفر برگزیده بخش حل مسئله) اين رويداد ملي در دو نوبت متفاوت، ارديبهشت ماه 1402 به صورت خانوادگی به مشهد مقدس دعوت شده، دوره آموزشی در آنجا برگزار شد و از آنها تجليل بعمل آمد.

دومين بانور؛ با موضوع جهاد تبيين
مهرواره بانور در دومين گام خود بار ديگر و به عنوان رسم هر ساله، از میلاد حضرت زینب (س) تا میلاد حضرت زهرا (س) در ميانه پاييز 1402 برگزار شد. اولین دوره با هدف شناسایی کنشگران مسجدی که به صورت خاص در محوطه مسجد فعاليت داشتند ولي دیده نشده بودند و به منظور هویت بخشی آنان برگزار شد. 
در دومین دوره، موضوع جهاد تبیین در دستور كار قرارگرفت و كاملا بر طراحی سطوح کنشگری در جهاد تبیین برگزار شد. اين در شرايطي بود كه رویدادهاي شهید شهرکی، شهید دارایی، شهید فاتحی و ديگر عمليات‌هاي ميداني بنياد هدايت در همان ايام اين فضا را پوشش مي‌دادند و با اجراي آموزشی در شهرستان‌ها، مسير براي علاقمندان حضور در مهرواره بانور آسان‌تر شده بود. هرچه بود شرکت کنندگان در دومين دوره مهرواره بانور، به اشکال مختلف امتیازهایی را کسب کرده و برگزیدگان دوباره در مشهد تجلیل شدند.

سومين بانور؛ حمايت از مقاومت
بازهم در نيمه آبان و ميان ولادت دو بانوي آسماني، اما اين بار در تقويم سال 1403، سومين مهرواره بانور كليد خورد. مهرواره «بانور» یا «نهضت رسانه‌ای بانوان مسجدی حامی مقاومت» اين بار با شبکه ۵۰ هزار نفره وارد ميدان شد. براي اين دوره محتواهای آموزشی مختلفی برای شرکت کنندگان در این مهرواره تدارک دیده شد تا کنشگری فعال و مؤثری در این عرصه داشته باشند. کانال حسنیه هدایت که پشتیبانی محتوایی در عرصه جهاد تبیین را برعهده دارد و همچنین در کانال محله همدل و کانال رادیو بانور که همگی در بستر پیام رسان ایتا هستند، بنياد هدايت تلاش كرد تجریبات موفق را به اشتراک بگذارد. در کنار خدماتی که در بستر فضای مجازی ارائه می‌شد، برخي شرکت کنندگان نیاز به مشاوره حضوری داشتند كه براي آنها، تیمی که در حوزه کنشگری فضای رسانه تجربه‌های با ارزشی داشت، با شرکت کنندگان ارتباط گرفته و به آنها مشاوره و راهنمایی می‌كرد.

حجت‌الاسلام محمد قمی، رئیس سازمان تبلیغات اسلامی در آيين افتتاحيه سومين مهرواره بانور در ساري چنين گفت؛
*بی‌شک بانوان می‎توانند در «بانور» نقش آفرین باشند. اولویت در این عرصه با بانوان متعهد، مکتبی و مسجدی است که دغدغه‌ حضور مجاهدانه در فضاهای مجازی دارند تا بتوانند وظیفه خود را به یک کارکرد عملیاتی تبدیل کنند. فتوای رهبر معظم انقلاب مبنی بر پشتیبانی همه جانبه از جبهه مقاومت، صرفا ناظر بر کمک مادی نیست؛ یکی از ضرورت‌های این جنگ ترکیبی حتما تبییین است. شما که در این عرصه آموزش دیده‌اید و بیشتر هم خواهید دید، می‌توانید در این عرصه نیز همچون عرصه‌های دیگر موفق باشید.مهم این است که بار جهاد تبیین را بر زمین نگذاریم. 

*برای بنده «بانور» مهم است؛ بنابراین با اشتیاق و افتخار این موضوع را دنبال می کنم. بانورمی‎تواند یک نهضت مؤثر و گسترده را در بستر فضای مجازی رقم بزند. هرچه افراد قوی‌تر بشوند و شبکه‌های شهرستانی و استانی موفق‌تر عمل کنند، نظام اسلامی بیشتر می‌تواند روی آنها حساب کند و مسئولیت‌های سنگین‌تری را بر عهده آنها بگذارد.

*در این عرصه بانوان نقش اصلی را دارند. برخی از کاربران فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی افراد منفعلی هستند؛ خانم‌های مذهبی و مسجدی که صرفا مطالب را دنبال می‌کنند و عنصر تعیین‌کننده و جهت دهنده نیستند؛ اینها را می‌توان به صحنه آورد و فعال کرد تا بتوانیم به کسانی که نسبت به حقایق کمتر آشنا هستند یا دچار تحریف شده‌اند، کمک کنیم.

*جنگ روایت‌ها، جزء مهمی از نبرد جبهه مقاومت با استکبار جهانی با سردمداری رژیم صهیونیستی است و«بانور»می‌تواند بر پایه بانوان مکتبی و مسجدی، نقش پر رنگی در این عرصه ایفا کند. نباید به تعداد افراد شرکت‌کننده بسنده کرد بلکه باید واقعاهدف‌گیری کرد تا یک نهضت زنانه و مذهبی و مکتبی رقم بخورد.

فرصتی برای فعال‌سازی بانوان کنشگر
فرزانه فخریان
پژوهشگر فرهنگی و متخصص در حوزه رسانه و زبان‌شناسی
*یکی از ظرفیت‌های مهم برای بانوان فعال و کنشگر در فضای مجازی، ارتباط و هماهنگی آنها با فعالیت‌های فرهنگی و اجتماعی در مساجد است. این امکان می‌تواند بستری هدفمند برای تولید محتوای اثرگذار باشد. فعالیت در مساجد از آن جهت اهمیت دارد که مساجد همواره کانونی برای همفکری و شکل‌دهی حرکت‌های مردمی بوده‌اند. اگر بانوان بتوانند این ظرفیت را با فضای مجازی پیوند دهند، اثربخشی فعالیت‌هایشان چند برابر خواهد شد.
*نگاه جزئی‌نگر و مداومت توجه از سوی زنان، دو رکن مهمی است که اختصاص به طبیعتشان دارد. این دو ویژگی اگر در این جنگ نابرابر رسانه‌اي به کار گرفته شود، نه‌تنها ابعاد معادلات رسانه‌ای بلکه جنس آن را نیز عوض می‌کند. زنان می‌توانند با توجه دقیق به جزئیات و پیگیری مداوم، روایت‌های حقیقی و تأثیرگذار تولید کنند و از این طریق فضای رسانه‌ای را به نفع جبهه مقاومت تغییر دهند.
*رویدادهایی مانند مهرواره بانور به‌عنوان فرصتی برجسته برای فعال‌سازی بانوان کنشگر در عرصه دیجیتال شناخته می‌شود. این رویدادها به‌ویژه با هدف بهره‌برداری از ظرفیت‌های عظیم بانوان در تولید محتوای هدفمند، تلاش دارند تا با ایجاد یک جریان مستمر و اثرگذار، خلأهای رسانه‌ای را پر کرده و حمایت از جبهه مقاومت را در فضای مجازی گسترش دهند.