به گزارش روابط عمومی سازمان تبلیغات اسلامی، بخشی از تاریخ در تصاویر و خبرها ثبت می‌شود و بخشی دیگر در خاطرات کسانی باقی می‌ماند که خود در متن حوادث حضور داشته‌اند، در تصمیمی که گرفته‌اند، قدمی که برداشته‌اند یا تلاشی که برای همراه‌کردن دیگران انجام داده‌اند. این تجربه‌ها می‌توانند جزئیاتی را روشن کنند که در روایت‌های رسمی و گزارش‌های خبری کمتر به آن‌ها پرداخته شده است، به‌ویژه هنگامی که از نقش‌آفرینی زنان در رویدادهای بزرگ اجتماعی سخن می‌گوییم.

پویش خاطره‌گویی «بعثت زنانه» با هدف گردآوری و انتشار این تجربه‌های زیسته و فراهم‌کردن زمینه استفاده از آن‌ها در فعالیت‌های فرهنگی، تبلیغی و رسانه‌ای شکل گرفته است. حجت‌الاسلام محمد جنتی، مدیرکل امور مبلغین سازمان تبلیغات اسلامی، با تشریح ابعاد این پویش، ثبت خاطرات واقعی بانوان، سامان‌دهی روایت‌ها و استمرار انتشار آن‌ها را از محورهای اصلی طرح عنوان می‌کند.

«بعثت زنانه»؛ چرا ثبت روایت بانوان اهمیت دارد؟

جنتی با اشاره به زمینه شکل‌گیری این پویش گفت: پس از حمله دشمنان و شهادت رهبر شهید انقلاب، در کنار شهادت کودکان مظلوم مدرسه میناب و هزاران انسان بی‌گناه، بعثت بزرگ مردمی در عرصه‌های مختلف اجتماعی و فرهنگی جلوه‌هایی ماندگار از ایمان، همبستگی، ایستادگی و حضور آگاهانه مردم را رقم زد. در این میان، نقش‌آفرینی بانوان در همراهی با این حرکت، کنشگری، فداکاری و دعوت دیگران به حضور و مشارکت، بخشی ارزشمند از این تجربه تاریخی است که ثبت آن ضرورت دارد.

او صیانت از حافظه تاریخی این رویداد و مستندسازی نقش‌آفرینی بانوان را از اهداف پویش می‌داند و توضیح می‌دهد که بخش مهمی از تاریخ رویدادهای بزرگ در خاطرات افرادی نهفته است که خود در متن حوادث حضور داشته‌اند. ثبت این روایت‌ها علاوه بر حفظ جزئیات کمتر ثبت‌شده، امکان شناخت بهتر ابعاد انسانی و اجتماعی رویداد و انتقال تجربه‌های ارزشمند به نسل‌های آینده را فراهم می‌کند.

به گفته مدیرکل امور مبلغین سازمان تبلیغات اسلامی، «بعثت زنانه» صرفاً فراخوانی مقطعی برای دریافت خاطرات نیست، بلکه برنامه‌ای برای شناسایی تجربه‌های ارزشمند، سامان‌دهی روایت‌ها و تبدیل آن‌ها به محصولات قابل استفاده در عرصه‌های فرهنگی، تبلیغی و رسانه‌ای است. موضوع پویش نیز به خاطرات مرتبط با نهضت خون‌خواهی محدود نمی‌شود و همه ابعاد حضور و نقش‌آفرینی بانوان در بعثت بزرگ مردمی این دوره را در بر می‌گیرد.

از متن و صدا تا انتشار روایت‌ها

جنتی درباره شیوه اجرای پویش می‌گوید: اطلاع‌رسانی، تسهیل مشارکت، دریافت و انتشار مستمر خاطرات و مستندسازی و ارزیابی، چهار محور اصلی این طرح را تشکیل می‌دهند.

به گفته او، دریافت آثار از ۲۲ مهر آغاز شده و تا ۳۰ آبان ۱۴۰۵ ادامه دارد. خاطرات در دو قالب متن و فایل صوتی دریافت می‌شوند و برای تسهیل مشارکت مخاطبان، انتشار راهنمای خاطره‌گویی، نمونه‌های آموزشی، معرفی موضوعات قابل روایت و ارائه پرسش‌های راهنما پیش‌بینی شده است.

این پرسش‌ها به جزئیاتی مانند زمان، مکان، اشخاص، موقعیت، چالش، انتخاب و نتیجه رویداد می‌پردازند تا راویان بتوانند تجربه‌های خود را روشن‌تر و منسجم‌تر بیان کنند. حضور و همراهی، انتخاب‌های اثرگذار، ایستادگی، فداکاری، همدلی و دعوت دیگران به مشارکت نیز از جمله موضوعاتی هستند که می‌توانند در قالب خاطره روایت شوند.

جنتی انتشار عکس‌ نوشته‌ها و محتوای کوتاه، پاسخ‌گویی به ابهام‌های مخاطبان و پیگیری انتشار فراخوان در شبکه‌های اجتماعی را از دیگر اقدامات این مرحله عنوان می‌کند.

او می‌افزاید: ظرفیت خبرگزاری‌ها و رسانه‌های مرتبط، از جمله مهر، تسنیم، فارس و حوزه، در کنار شبکه‌های سازمانی و داخلی برای اطلاع‌رسانی پویش مورد توجه قرار دارد. همچنین استفاده از ظرفیت مجموعه‌ها و کانال‌های شمع، مدرسه شمع، هم‌قلم، صبرا و اسماء و سایر مجموعه‌های مرتبط پیش‌بینی شده است. بهره‌گیری از پیامک و سامانه دینگ نیز در صورت فراهم‌بودن زیرساخت و تأیید امکان اجرا دنبال خواهد شد.

صیانت از اصالت خاطرات و حقوق راویان
مدیرکل امور مبلغین سازمان تبلیغات اسلامی، دریافت، بررسی و انتشار خاطرات را هسته اصلی عملیات پویش می‌داند و می‌گوید: آثار دریافتی ثبت و دسته‌بندی می‌شوند و برای هر اثر شناسه‌ای اختصاص می‌یابد. همچنین آثار متنی و صوتی از یکدیگر تفکیک و اطلاعات ضروری آن‌ها ثبت می‌شود.

او توضیح می‌دهد که در بررسی اولیه، تناسب خاطرات با موضوع پویش ارزیابی خواهد شد و در صورت ناقص‌بودن اطلاعات، تکمیل آن‌ها با رضایت راوی پیگیری می‌شود. خاطرات مناسب پس از بررسی می‌توانند در قالب متن، عکس‌نوشته، روایت صوتی یا محتوای ویدئویی منتشر شوند. انتشار تدریجی آثار تأییدشده و یادآوری دوره‌ای مهلت ارسال نیز برای استمرار جریان رسانه‌ای پویش در نظر گرفته شده است.

جنتی حفظ اصالت خاطرات و رعایت حریم خصوصی را از الزامات مستندسازی می‌داند و تأکید می‌کند: روایت‌ها باید بر تجربه واقعی راوی یا شاهد رویداد استوار باشند و جزئیات تأییدنشده به آن‌ها افزوده نشود. همچنین انتشار نام، تصویر، صدا و اطلاعات اشخاص باید با رضایت آنان انجام شود و اطلاعات تماس شرکت‌کنندگان صرفاً برای امور مربوط به پویش و در اختیار افراد مسئول قرار گیرد.
به گفته او، رضایت برای ارسال خاطره لزوماً به معنای اجازه انتشار عمومی، بازنشر در همه رسانه‌ها یا تبدیل اثر به قالب‌های دیگر نیست؛ بنابراین، حدود اجازه انتشار در فرایند دریافت آثار مشخص می‌شود. تفکیک نمونه‌های آموزشی از خاطرات واقعی شرکت‌کنندگان نیز از دیگر ملاحظات این فرایند است تا مخاطبان بتوانند روایت‌های ثبت‌شده را از محتوای صرفاً آموزشی تشخیص دهند.

جوایز پویش و معیارهای انتخاب آثار
جنتی درباره جوایز پویش می‌گوید: پنج جایزه ۵۰ میلیون ریالی و ده جایزه ۳۰ میلیون ریالی برای آثار برگزیده پیش‌بینی شده است که مجموع اعتبار آن‌ها به ۵۵۰ میلیون ریال می‌رسد.

به گفته او، اصالت روایت، وضوح و انسجام، جزئیات زمانی و مکانی، کیفیت روایتگری، ارزش مستندسازی و تناسب با موضوع پویش می‌تواند از معیارهای ارزیابی آثار باشد. همچنین تعیین مرجع داوری، زمان اعلام نتایج و شیوه اهدای جوایز باید پیش از اعلام نهایی برگزیدگان انجام شود و اطلاعات مربوط به فرایند انتخاب آثار در اختیار مخاطبان قرار گیرد.

جنتی با اشاره به ارزیابی عملکرد پویش توضیح می‌دهد که اطلاع‌رسانی و انتشار، میزان مشارکت و کیفیت و مستندسازی آثار، سه سطح اصلی ارزیابی را تشکیل می‌دهند. 

او درباره مرحله پایانی طرح می‌گوید: در هفته پایانی آبان و پس از پایان مهلت دریافت آثار، خاطرات دریافتی جمع‌بندی، آرشیو سامان‌دهی و گزارش نهایی عملکرد تهیه می‌شود. 

به گفته مدیرکل امور مبلغین سازمان تبلیغات اسلامی، پایان مهلت دریافت آثار در ۳۰ آبان به معنای پایان انتشار خاطرات نیست و انتشار و بهره‌برداری از آثار واجد شرایط می‌تواند پس از این تاریخ نیز ادامه یابد. این روند زمینه حفظ روایت‌های ارزشمند این مقطع تاریخی و استفاده از آن‌ها در فعالیت‌های فرهنگی، تبلیغی و رسانه‌ای آینده را فراهم می‌کند.

منبع: فارس