به گزارش روابط عمومی سازمان تبلیغات اسلامی، کتاب «فدک» نوشته حسین اوسطی، از سوی شرکت چاپ و نشر بین‌الملل و در حوزه تاریخ اسلام منتشر شده است. این اثر با بیان و تحلیل ماجرای فدک و خطبه معروف حضرت فاطمه زهرا (س) در این باره، به یکی از موضوعات مهم و چالش‌برانگیز تاریخ صدر اسلام می‌پردازد و می‌کوشد فراتر از یک روایت صرف تاریخی، ابعاد اعتقادی و سیاسی این واقعه را واکاوی کند.

فدک از موضوعات برجسته در تاریخ زندگی حضرت زهرا (س) و تحولات پس از رحلت پیامبر اسلام(ص) است. این ماجرا با خطبه فدکیه پیوند خورده است؛ خطبه‌ای که حضرت زهرا(س) در آن، دیدگاه‌ها و احتجاج‌های خود را درباره مسئله فدک بیان کردند و به طرح مباحثی فراتر از یک اختلاف مالی پرداختند.

از جغرافیای فدک تا انگیزه‌های غصب
یکی از بخش‌های قابل توجه اثر، توصیف دقیق جغرافیای فدک و وضعیت اقتصادی آن است. نویسنده با استناد به منابع تاریخی، تصویری روشن از این منطقه ارائه می‌دهد. در بخشی از این کتاب می‌خوانیم:
«فدک» قریه‌ای در شمال مدینه بود که در حدود دو یا سه روز و به عبارتی یکصد کیلومتر با مدینه فاصله داشت. قسمتی از این اراضی زیر کشت رفته و مابقی آن به صورت باغستان‌های خرما درآمده بود و در وسط آن، چشمه آبی جریان داشت. درآمد فدک با توجه به اختلاف درآمد در سال‌های مختلف از بیست و چهار هزار تا هفتاد هزار دینار طلا می‌رسید!...»

این توصیف نشان می‌دهد که فدک تنها یک زمین ساده نبوده، بلکه منطقه‌ای آباد و پررونق با درآمدی قابل توجه بوده است.

نگاهی تحلیلی به ماجرای سقیفه و غصب فدک
نویسنده در مقدمه اثر معتقد است پس از رحلت پیامبر اکرم(ص)، دو حادثه بسیار مهم در تاریخ اسلام رخ داد: یکی جریان سقیفه که خط مشی ملت اسلام را از جهت رهبری و خلافت به انحراف کشاند، و دیگری غصب فدک که در آن لحظات حساس و سرنوشت‌ساز، ظلمت و تاریکی فضای سقیفه را پررنگ‌تر کرد. او تلاش می‌کند نشان دهد که فدک چگونه به «حربه سیاسی» برای مشروعیت‌بخشی به خلافت یا تضعیف جایگاه اهل بیت(ع) تبدیل شد.

فهرست مطالب این اثر 76 صفحه‌ای نیز گویای این رویکرد تحلیلی است. نویسنده در فصول مختلف به موضوعاتی چون «آسیب‌شناسی فدک»، «مالکیت فدک»، «انگیزه غصب»، «جعل بودن حدیث»، «مخالفت حدیث با قرآن» و «اهداف قیام حضرت زهرا(س)» می‌پردازد. این ساختار نشان می‌دهد که اثر صرفاً به بازگویی وقایع اکتفا نکرده و به نقد روایت‌های تاریخی و بررسی انگیزه‌های سیاسی پشت پرده این ماجرا نیز توجه دارد.

خطبه فدکیه؛ فراتر از یک اختلاف مالی
کتاب با تمرکز بر این رویداد تاریخی و خطبه مرتبط با آن، فرصتی برای آشنایی با ابعاد این ماجرا فراهم می‌کند. نویسنده در بخش‌هایی از اثر، ضمن روایت ماجرای فدک، به تحلیل خطبه‌ای می‌پردازد که از متون مهم در بررسی مواضع و دیدگاه‌های حضرت فاطمه(س) پس از رحلت پیامبر(ص) به شمار می‌رود.

در واقع، خطبه فدکیه در این کتاب نه فقط به عنوان یک سخنرانی در دفاع از یک زمین، بلکه به عنوان سندی برای دفاع از حریم امامت و ولایت تحلیل می‌شود. نویسنده در نتیجه‌گیری اثر تصریح می‌کند که هدف حضرت زهرا(س) از این احتجاجات، تنها بازپس‌گیری فدک نبود، بلکه می‌خواستند حقیقت را آشکار سازند و از انحراف مسیر خلافت و ظلم به اهل بیت(ع) جلوگیری کنند.

کتاب «فدک» نوشته حسین اوسطی، اثری کوتاه اما پرمحتواست که با تمرکز بر ماجرای فدک و خطبه فدکیه، تصویری تحلیلی و مستند از یکی از مهم‌ترین مقاطع تاریخ صدر اسلام ارائه می‌دهد. این کتاب برای مخاطبانی که به دنبال آشنایی سریع با ماجرای فدک هستند و می‌خواهند فراتر از یک روایت سطحی، با انگیزه‌های سیاسی و ابعاد اعتقادی این واقعه آشنا شوند، مناسب است.